تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٨٨ - شرح آيات

/ ١٩٤ آن رسولان نزد آنها آمدند و آنان را بدين حقيقت مهم كه جوهر و چكيده رسالتهاى تمام پيامبران است فراخواندند

«أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ‌- كه جز خداى يكتا را مپرستيد.» امّا آنها مى‌پنداشتند كه بايد فرشته‌اى به رسولى فرستاده شود، و اگر پيامبر آنان يكى از خود آنها باشد، غذا بخورد و در بازارها راه برود و مالك اندوخته‌هاى زمين نباشد، رسالتش درست نيست ...

«قالُوا لَوْ شاءَ رَبُّنا لَأَنْزَلَ مَلائِكَةً فَإِنَّا بِما أُرْسِلْتُمْ بِهِ كافِرُونَ‌- گفتند

اگر پروردگار ما مى‌خواست فرشتگان را از آسمان نازل مى‌كرد. و ما به آنچه شما بدان مبعوث شده‌ايد ايمان نمى‌آوريم (و كفر مى‌ورزيم).» پس با تكيه به روش مادّى محض براى شناخت حقيقت، نسبت بدان رسالت كفر ورزيدند، و پيش از آن كه به مورد رسالت آن پيامبران بينديشند و بنگرند، تنها به صرف اين كه فرستاده فرشته‌اى نيست، منكر آن شدند.

[١٥] سرانجام كفر اين پيشينيان عرب چه بود؟

«فَأَمَّا عادٌ- امّا قوم عاد.» آن تمدن نيرومند كه در سلطه جوانى و كمال نيرومندى خود نابود شد.

«فَاسْتَكْبَرُوا فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِ‌- به ناحق در روى زمين گردنكشى و بزرگ خويشتنى كردند.» استكبار كردند، يعنى خود را بزرگ مى‌پنداشتند و به مردم ستم مى‌نمودند و تنها به صرف اين كه اندازه توانمندى به آنها داده شده بود حقوق مردم را غصب مى‌كردند و مى‌ربودند.

«وَ قالُوا مَنْ أَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً- و گفتند: چه كسى از ما نيرومندتر است؟» امّا كسى كه نمى‌تواند خود را از قدرت عوامل عادّى و معمولى طبيعت، همچون امر عادّى باد/ ١٩٥ و آتشفشان حفظ و نگهدارى كند، چگونه به خود اجازه مى‌دهد كه بر خداوندى كه پروردگار باد و آتشفشان است برترى جويد؟! چگونه مى‌تواند بر نظامى كه تمام جزء به جزء هستى او را،- چه بخواهد و چه نخواهد-