تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٩ - شرح آيات

براستى رسيدن به نجات از دوزخ و در آمدن به بهشت غايت و مرادى است بزرگ و كارى دشوار، و بر انسان مؤمن واجب است كه براى تحقّق اين منظور عزم خود را جزم و اراده خود را قاطع كند، چه هر قدر هدف بزرگ باشد بايد اراده نيز به همان اندازه بزرگ باشد.

[١٠] اين بود رابطه فرشتگان با مؤمنان، امّا رابطه آنان با كافران، رابطه‌اى است منفى و خصوصيت آن نفرين بر آنها و سرزنش آنهاست.

«إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنادَوْنَ‌- كافران را ندا مى‌دهند،» فرشتگان و تمام طبيعت كه به فطرت، بر حقّ سرشته شده و كافران با حقّ مخالفت ورزيده‌اند ...

«لَمَقْتُ اللَّهِ أَكْبَرُ مِنْ مَقْتِكُمْ أَنْفُسَكُمْ إِذْ تُدْعَوْنَ إِلَى الْإِيمانِ فَتَكْفُرُونَ‌- كه دشمنى خدا با شما از دشمنى شما با خودتان، آن گاه كه به ايمانتان فرا مى‌خواندند و شما راه كفر در پيش گرفتيد، بزرگتر است.» براستى، خداوند خير بندگان خود را مى‌خواهد و آنان را نيافريده است مگر براى آن كه به آنان مهربانى كند و بر آنها رحمت آورد، اما وقتى ايمان آوردن بدو و پذيرفتن دعوت او را رد كردند، و در نتيجه خود را خوار كردند وجود خود را با كفر به ذلّت و پستى كشاندند، خداوند چندين برابر پيش از آنچه ايشان خود را خوار و خفيف كردند، آنان را با دور كردن از رحمت خويش و افكندن به عذاب، خوار و ذليل مى‌كند.

/ ٣١ انسان هنگامى كه حق را تحقير مى‌كند و پذيرفتن نداى حق را رد مى‌كند، خويشتن خود را خوار مى‌سازد و مورد بى احترامى قرار مى‌دهد. از اينجاست كه انسان را هيچ ارزشى نيست مگر به سبب نزديكى او به حق و شكل گيرى حق در زندگى او.

[١١] در پاسخ كافران به ندايى كه درباره شدّت دشمنى خداوند نسبت به آنان مى‌شود (آمده است)

«قالُوا رَبَّنا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَ أَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ‌- مى‌گويند: اى پروردگار