تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٧١ - شرح آيات

ثالثا: و اينك پرسشى باقى ماند: حكمتى كه ما از بيان اين حقيقت بهره مى‌بريم چيست؟

و پاسخ

الف: بيان قدرت و عظمت خدا كه در به وجود آوردن آفريدگان و دگرگونى آنها مرحله به مرحله و تدبير امور آنها در هر مرحله جلوه‌گر است تا اين گردش و چرخش به صورت كنونى انجاميده و هم چنان در مسير دگرگونى تا آنجا كه خدا بخواهد، پيش مى‌رود، و اينجا، پس از آن كه پروردگار بعد از بيان آفرينش آسمان در دو روز ما را يادآور قدرت خود مى‌شود، اشاره‌اى بدين حكمت مى‌يابيم.

حقّا، هنگامى كه ما به تصوّر مى‌آوريم كه كائنات در دست قدرت الهى در آن زمانهاى طولانى كه كس جز خداى سبحان از آن آگاه نيست دگرگون شده، و- مثلا- آن انفجار مهيب را به تصوّر مى‌آوريم كه يكى از دانشمندان معتقد است كه پانزده مليارد سال پيش در عالم هستى روى داده و هنوز امواج صداى آن در فراخناى اين جهان پهناور على رغم آن همه دورانهاى طولانى، وجود دارد، ناگزير بايد نفوس ما در برابر قدرت پروردگار سر فرود آورد، و بزرگ خويشتنى و غرور و نافرمانيها را كنار بگذاريم. و شايسته است كه خطبه‌هاى امام امير المؤمنين (ع) را بخوانيم كه در آنها كاينات و دگرگونيهاى آن را وصف مى‌كند و مردم را به تواضع و پرهيز از بزرگ خويشتنى و نافرمانيها اندرز مى‌دهد.

ب: شايد ما از آفرينش آفريدگان به وسيله خدا در زمان الهام بگيريم كه انقضاى مهلت و تقدّم مدّت و ايجاد شدن جزو حقيقت موجودات حادث شده است، زيرا بيگمان نخستين شواهد و رساترين دلايل بر اوّل بودن آفريننده نابودى كاينات است، و بر قديم بودن او حادث بودن آن، و بر حادث بودن آن شدن و دگرگون شدنهاى آن، و كامل شدن ما پس از نقص، و ناقص شدن كاينات پس از كمال ...

در حديث از امام على (ع) آمده است