تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٠١ - شرح آيات

دارد، آيا ديده‌اى كه چگونه وقتى برقى تند از نورى كه خدا آفريده است بر چشم بتابد چگونه بافتهاى چشم تلف و اعصاب آن نرم مى‌شود؟ و آيا كسى مى‌پندارد كه/ ٤٠٦ نور خدا كه آسمانها و زمين را به پرتو پروردگارشان درخشان كرده از آن درخشش برق كمتر است؟

پروردگارت بر كوه متجلّى شد و آن را خرد كرد و موسى بيهوش افتاد، [١٣٢] پس آيا موسى كه از هم شكافتن كوه را تحمّل نكرد مى‌توانست تجلّى خدا را به نحو مستقيم و بى واسطه تحمّل كند؟! «أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا- يا پيام رسانى مى‌فرستد.» چنان كه پروردگار ما جبرييل را نزد پيامبران خود مى‌فرستاد، امّا جبرييل خود چگونه وحى پروردگارش را دريافت مى‌كرد؟

بر حسب روايتى از امير مؤمنان عليه السّلام، از پيامبر (صلّى اللَّه عليه و آله) آمده است كه

«از جبرييل پرسيد گفت: اى جبرييل: آيا پروردگار خود را ديده‌اى؟

جبرييل گفت: همانا پروردگارم ديده نمى‌شود، پس پيامبر خدا گفت: از كجا وحى را دريافت مى‌كنى؟ گفت: از اسرافيل. گفت: اسرافيل آن را از كجا مى‌گيرد؟ گفت: او آن را از فرشته‌اى از روحانيين كه والاتر از اوست مى‌گيرد.

گفت: آن فرشته وحى را از كجا دريافت مى‌كند؟ گفت: خدا آن را به گونه‌اى در دلش مى‌افكند».

«فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ ما يَشاءُ- تا به فرمان او هر چه بخواهد به او وحى كند.» و كسى كه وحى را دريافت مى‌كند حق ندارد هيچ دخل و تصرفى در آن كند يا بر آن بيفزايد، بلكه ناگزير بايد وحى بر حسب فرمان خدا و در هنگامى باشد كه خدا اجازه مى‌دهد.

«إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ‌- او بلند پايه و حكيم است،»