فقه نظام سياسى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ٢٣٤ - واژه چهارم «ولايت»

و بسيار روشن است كه «مُؤْمِنِينَ» يا «الَّذِينَ آمَنُواْ» در آيه‌هاى فوق، اشاره به افرادى معيّن از مؤمنين است كه از نظر حكم وجوب طاعت و ميزان حق‌بودن و لزوم رجوع به آنها همان حكم خدا و رسول (ص) را دارا مى‌باشند.

به هر صورت در آيات كريمه قرآن «وَلِيجَةً» به معناى ولايتى غير ولايت خدا و رسول (ص) و مؤمنانى كه اطاعتشان و پيروى از ايشان بر ساير مؤمنان واجب است، تفسير شده است.

و بدين ترتيب معلوم شد كه «طاغوت» به معناى آن مطاع و فرمانروايى است كه به ناحق بر مسند فرمانروايى تكيه زند و بدون اذن و مشروعيت از سوى خدا بر مردم حكمرانى كرده و خود را پناه و مرجع و تصميم‌گيرنده نهايى در شئون و احوال مردم بداند.

٩. صحيحه ابوحمزه ثمالى از امام سجاد (ع) كه در ضمن آن آمده است:

«أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الطَّوَاغِيتُ وَ أَتْبَاعُهُمْ مِنْ أَهْلِ الرَّغْبَةِ فِي هَذِهِ الدُّنْيَا ...

هان اى مؤمنان؛ طاغوت‌ها و پيروان دنياپرست آنان شما را فريب ندهند- تا آنجا كه مى‌فرمايد:-

فَلَيْسَ يَعْرِفُ تَصَرُّفَ أَيَّامِهَا وَ تَقَلُّبَ حَالاتِهَا وَ عَاقِبَةَ ضَرَرِ فِتْنَتِهَا إِلّا مَنْ عَصَمَ الله وَ نَهَجَ سَبِيلَ الرُّشْدِ ... وَ أَبْصَرَ حَوَادِثَ الْفِتَنِ وَ ضَلَالَ الْبِدَعِ وَ جَوْرَ الْمُلُوكِ الظَّلَمَةِ ... فَاسْتَعِينُوا بِالله وَ ارْجِعُوا إِلَى طَاعَةِ الله وَ طَاعَةِ مَنْ هُوَ أَوْلَى بِالطَّاعَةِ مِمَّنِ اتُّبِعَ فَأُطِيعَ‌

»[١].

زيرا تنها كسانى كه خداوند به آنان عصمت بخشيده و راه درست را در پيش گرفته‌اند با دگرگونى‌هاى روزگار و احوال آن و سرنوشت آزمايش‌هاى آن آشنايند ...

[١] . اصول كافى، ج ٨، ص ١٥.