بسم اللّه الرحمن الرحيم و به نستعين اى شربت درد تو، دواى دل ما آشوب بلاى تو، عطاى دل ما
از نامۀ حمد تو شفاى دل ما وز نام حبيب تو، صفاى دل ما
حضرت صبور بى‌ملال، و شكور بى‌زوال عمّت عطيّاته و طابت بليّاته در كتاب كريم و كلام لازم التكريم خود، زمرۀ بلا رسيدگان ميدان محبّت و محنت چشيدگان معركۀ مشقّت را بدين خطاب دلنواز معزّز و سرافراز ساخته كه، و لنبلونّكم «و هرآينه مى‌آزمائيم شما را» يعنى با شما معامله آزمايندگان مى‌كنيم گرچه هيچ حال شما بر ما پوشيده نيست امّا مى‌خواهيم كه عيار كار و بار هر كس، بر محك امتحان ظاهر گردد و عالميان بدانند كه كدام نقد از بوتۀ اخلاص ابتلا، پاك و بيغش بيرون مى‌آيد.

خوش بود گر محك تجربه آيد به ميان تا سيه‌روى شود، هر كه در او غش باشد
و آزمايش الهى به چند نوع در اين آيه واقع شده است:

بشىء من الخوف: به چيزى از ترس كه آن خوف الهى باشد، يا بيم دشمنان.

و الجوع: و به گرسنگى كه آن قحطى است يا تنگى معاش يا روزه داشتن.

و نقص من الأموال: و نقص مالها به تاراج حادثات يا اخراج زكات و صدقات.

و الأنفس: و نقصان در نفسها كه آن بيمارى باشد و ضعف و عجز يا احتياج و بينوائى.