لَوْ كانَ عَرَضاً قَرِيباً وَ سَفَراً قاصِداً لَاتَّبَعُوكَ وَ لكِنْ بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُ وَ سَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَوِ اسْتَطَعْنا لَخَرَجْنا مَعَكُمْ يُهْلِكُونَ أَنْفُسَهُمْ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ. [١]

توبه (٩) ٤٢

٣٨٠. علم خداوند، به دروغ بودن سوگند متخلّفان جنگ تبوك و گواهى او بر موجّه نبودن تخلّف‌شان:

توبه (٩) ٤٢

٣٨١. تخلّف متخلّفان از جنگ تبوك از جهاد و سوگند دروغ در توجيه آن، علامت نفاق و نشانه پليدى آنان:

سَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَكُمْ إِذَا انْقَلَبْتُمْ إِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوا عَنْهُمْ فَأَعْرِضُوا عَنْهُمْ إِنَّهُمْ رِجْسٌ وَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ جَزاءً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ.

توبه (٩) ٩٥

٣٨٢. قسم دروغ متخلّفان از جنگ تبوك، به منظور جلب رضايت مؤمنان مجاهد:

يَحْلِفُونَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ‌ ... [٢]

توبه (٩) ٩٦

٣٨٣. هلاكت متخلّفان از جنگ تبوك (منافقان)، جهت سوگندهاى دروغين‌شان:

توبه (٩) ٤٢

قسم محمّد صلى الله عليه و آله‌

٣٨٤. قسم پيامبر صلى الله عليه و آله به پروردگار، براى حتميّت تحقّق روز قيامت:

وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لا تَأْتِينَا السَّاعَةُ قُلْ بَلى‌ وَ رَبِّي لَتَأْتِيَنَّكُمْ عالِمِ الْغَيْبِ‌ ....

سبأ (٣٤) ٣

زَعَمَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنْ لَنْ يُبْعَثُوا قُلْ بَلى‌ وَ رَبِّي لَتُبْعَثُنَّ ثُمَّ لَتُنَبَّؤُنَّ بِما عَمِلْتُمْ وَ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ.

تغابن (٦٤) ٧

٣٨٥. قسم پيامبر صلى الله عليه و آله به پروردگارش براى بيان زنده شدن و بازگشت انسانها پس از مرگ و خبر داده شدن از اعمال‌شان در قيامت، فرمان خداوند به آن حضرت:

... قُلْ بَلى‌ وَ رَبِّي لَتُبْعَثُنَّ ثُمَّ لَتُنَبَّؤُنَّ بِما عَمِلْتُمْ وَ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ.

تغابن (٦٤) ٧

قسم مشركان‌

٣٨٦. قسم مشركان به خداوند، براى اعلان ايمان آوردن‌شان به آيات (معجزات)، در صورت مشاهده آنها:

... وَ أَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ‌ وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ لَئِنْ جاءَتْهُمْ آيَةٌ لَيُؤْمِنُنَّ بِها ....

انعام (٦) ١٠٦ و ١٠٩

[١] . آيه مربوط به تخلّف‌كنندگان از جنگ تبوك است. (الكشاف، ج ٢، ص ٢٧٣)

[٢] . آيه درباره متخلّفان از جنگ تبوك است. (مجمع‌البيان، ج ٥-/ ٦، ص ٩٣)