إِنَّا أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ لِلنَّاسِ بِالْحَقِّ فَمَنِ اهْتَدى‌ فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها وَ ما أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ.

زمر (٣٩) ٤١

نيز--) همين مدخل، آثار نزول قرآن، هدايت و فلسفه نزول قرآن، هدايت‌

هماوردى با قرآن‌

--) تحدّى، تحدّى با قرآن‌

يهود و قرآن‌

--) يهود، يهود و قرآن‌

نيز--) آيات خدا، آيه‌

قرائت‌

--) تلاوت‌

قربانگاه‌

--) قربانى‌

نيز--) قربانى در حج، مكان قربانى در حج و مكان قربانى در عمره‌

قربانى‌

قربانى در عربى به معناى اضحيه است‌ [١] و در اصطلاح فقه به معناى حيوانى است كه در روز عيد قربان تا روز دوازدهم يا سيزدهم به صورت مستحبّى ذبح يا نحر مى‌شود. [٢] برخى قيد تبرّعى را در معناى اضحيه ذكر كرده‌اند براى اينكه قربانى واجب را شامل نشود. [٣] قربانى در معادل «هدى» به معناى حيوانى است كه جهت قربانى حج ذبح يا نحر مى‌شود.

مقصود از قربانى در اين مدخل گستره عامّ آن نسبت به معانى گذشته است و از واژه‌هاى «بُدن»، «بهيمة الانعام»، «قلائد»، «منسك»، «هدى»، «نحر» و ...

استفاده شده است.

اهمّ عناوين: تشريع قربانى و قربانى در حج.

اخلاص در قربانى‌

١. پيامبر صلى الله عليه و آله، موظّف به اخلاص در قربانى:

إِنَّا أَعْطَيْناكَ الْكَوْثَرَ فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَ انْحَرْ. [٤]

كوثر (١٠٨) ١ و ٢

٢. اخلاص و ياد خدا در قربانى، هدف از تشريع آن، در ميان امّتها:

وَ لِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنا مَنْسَكاً لِيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلى‌ ما رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعامِ فَإِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ فَلَهُ أَسْلِمُوا ... [٥]

حج (٢٢) ٣٤

ارزش قربانى‌

٣. قربانى در حج، از مصاديق احسان:

وَ الْبُدْنَ جَعَلْناها لَكُمْ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ‌ ...

[١] . المعجم الفارسى الكبير، ج ٣، ص ٢٠٨٥ «قربانى»

[٢] . الحدائق، ج ١٧، ص ١٩٩؛ جواهرالكلام، ج ١٩، ص ٢١٩

[٣] . الموسوعة الفقهيّة الميسّره، ج ٣، ص ٤٢٠

[٤] . اكثر مفسّران بر آنند كه مقصود از «وانحر» نحر قربانيهااست. (روح‌المعانى، ج ١٦، جزء ٣٠، ص ٤٤٣)

[٥] . مقصود از «فَله اسلموا» انقياد كامل و اخلاص در اطاعت است. (تفسير التحرير و التنوير، ج ٨، جزء ١٧، ص ٢٦٠)