وَ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ ابْنَيْ آدَمَ بِالْحَقِّ إِذْ قَرَّبا قُرْباناً فَتُقُبِّلَ مِنْ أَحَدِهِما وَ لَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ الْآخَرِ قالَ لَأَقْتُلَنَّكَ‌ ... [٢]

مائده (٥) ٢٧

قسم قوم شعيب‌

٣٦٦. قسم تأكيدى مستكبران قوم شعيب، براى اخراج آن حضرت و مؤمنان از شهر خود، در صورت بازگشت نكردن به آيين شرك:

قالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا مِنْ قَوْمِهِ لَنُخْرِجَنَّكَ يا شُعَيْبُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَكَ مِنْ قَرْيَتِنا أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنا ... [٣]

اعراف (٧) ٨٨

قسم كافران‌

٣٦٧. قسم كافران در خطاب به پيامبران الهى، براى اخراج آنان از شهر و ديار خود، در صورت باز نگشتن از آيين توحيد و نپيوستن به آيين شرك:

وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِرُسُلِهِمْ لَنُخْرِجَنَّكُمْ مِنْ أَرْضِنا أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنا ... [٤]

ابراهيم (١٤) ١٣

٣٦٨. قسم و اقرار كافران منكر معاد در قيامت، بر حقّانيّت رستاخيز:

وَ لَوْ تَرى‌ إِذْ وُقِفُوا عَلى‌ رَبِّهِمْ قالَ أَ لَيْسَ هذا بِالْحَقِّ قالُوا بَلى‌ وَ رَبِّنا ....

انعام (٦) ٣٠

٣٦٩. داخل شدن مؤمنان در بهشت، به رغم سوگند كفرپيشگان در دنيا براى محروميّت مؤمنان از رحمت خدا:

أَ هؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لا يَنالُهُمُ اللَّهُ بِرَحْمَةٍ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَ لا أَنْتُمْ تَحْزَنُونَ.

اعراف (٧) ٤٩

قسم گرفتاران‌

٣٧٠. قسم انسانهاى گرفتار شده در تاريكيهاى خشكى و دريا، براى شكرگزارى در برابر خداوند، در صورت نجات از تاريكيها:

قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً لَئِنْ أَنْجانا مِنْ هذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ. [٥]

انعام (٦) ٦٣

قسم گواهان‌

٣٧١. قسم به خدا، تنها قسم معتبر در شهادت بر وصيّت:

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شَهادَةُ بَيْنِكُمْ إِذا حَضَرَ

[١] . لام در «لأقطعنّ» براى قسم است. (اعراب‌القرآن، درويش، ج ٣، ص ٤٢٨)

[٢] . لام در «لأقتلنّك» براى قسم است. (همان، ج ٢، ص ٤٥١)

[٣] . لام در «لنخرجنّك» براى قسم است، يعنى «واللّه لنخرجنّك». (همان، ج ٣، ص ٤٠٤)

[٤] . لام در «لنخرجنّك» براى قسم است. (همان، ج ٥، ص ١٦٨)

[٥] . لام در «لنكوننّ» براى قسم است. (همان، ج ٣، ص ١٣٩)