فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٢٨١ - خدا
٢٠. جفت
١٨٩. سوگند خداوند به جفت (شفع):
وَ الشَّفْعِ ....
فجر (٨٩) ٣
٢١. جمعه
١٩٠. قسم خداوند به روز جمعه:
وَ شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ. [١]
بروج (٨٥) ٣
٢٢. حق
١٩١. قسم خداوند به حق، براى وارد كردن ابليس و پيروانش در جهنّم:
قالَ يا إِبْلِيسُ ما مَنَعَكَ أَنْ تَسْجُدَ لِما خَلَقْتُ بِيَدَيَّ أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعالِينَ قالَ فَالْحَقُّ وَ الْحَقَّ أَقُولُ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنْكَ وَ مِمَّنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ أَجْمَعِينَ. [٢]
ص (٣٨) ٧٥ و ٨٤ و ٨٥
٢٣. خدا
١٩٢. قسم خداوند به آفريننده جنس مؤنّث، در مخلوقات:
وَ ما خَلَقَ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى.
ليل (٩٢) ٣
١٩٣. سوگند خداوند به ربوبيّت خويش، جهت بيان بىايمانى اعراضكنندگان از قضاوت محمّد صلى الله عليه و آله:
فَلا وَ رَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيما شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَيْتَ وَ يُسَلِّمُوا تَسْلِيماً.
نساء (٤) ٦٥
١٩٤. قسم خداوند به خود، جهت تأكيد بر ارسال پيامبرانى پيش از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله:
تَاللَّهِ لَقَدْ أَرْسَلْنا إِلى أُمَمٍ مِنْ قَبْلِكَ ....
نحل (١٦) ٦٣
١٩٥. قسم خداوند به مقام پروردگارى خود بر آسمان و زمين، جهت تأكيد بر حقّانيّت رازقيّت خويش:
فَوَ رَبِّ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِثْلَ ما أَنَّكُمْ تَنْطِقُونَ. [٣]
ذاريات (٥١) ٢٣
١٩٦. قسم خداوند به ربوبيّت خويش بر مشرقها و مغربها، براى تأكيد بر قدرت خويش:
فَلا أُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشارِقِ وَ الْمَغارِبِ إِنَّا لَقادِرُونَ.
معارج (٧٠) ٤٠
١٩٧. قسم خدا به ربوبيّت خويش، درباره آگاهى دقيق از مستحقّ عذاب بودن مجرمان:
فَوَ رَبِّكَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَ الشَّياطِينَ ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِيًّا ثُمَّ لَنَحْنُ أَعْلَمُ بِالَّذِينَ هُمْ أَوْلى بِها صِلِيًّا.
مريم (١٩) ٦٨ و ٧٠
١٩٨. قسم خداوند به ربوبيّت خويش، درباره حتمى بودن احضار منكران معاد و شياطين و گردآورى آنان، در قيامت:
وَ يَقُولُ الْإِنْسانُ أَ إِذا ما مِتُّ لَسَوْفَ أُخْرَجُ حَيًّا فَوَ رَبِّكَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَ الشَّياطِينَ ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِيًّا.
مريم (١٩) ٦٦ و ٦٨
١٩٩. قسم خدا به ربوبيّت خود، بر تحقّق حتمى طبقهبندى عاصيان، در قيامت:
فَوَ رَبِّكَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَ الشَّياطِينَ ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِيًّا ثُمَّ لَنَنْزِعَنَّ مِنْ كُلِّ شِيعَةٍ أَيُّهُمْ أَشَدُّ عَلَى الرَّحْمنِ عِتِيًّا.
مريم (١٩) ٦٨ و ٦٩
[١] . از امام على عليه السلام روايت شده است: «شاهد» روز جمعه و «مشهود» روز قربانى [دهم ذىالحجّه] است. (الدرالمنثور، ج ٨، ص ٤٦٣)
[٢] . ممكن است كه «فالحقّ» مبتدا و خبر آن «قسمى» درتقدير باشد. (الكشاف، ج ٤، ص ١٠٨)
[٣] . بر اساس يكى از احتمالات تفسيرى، مرجع ضمير «انّه» رزق و آيات الهى است. (مجمعالبيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٢٣٥)