يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجارَةً عَنْ تَراضٍ مِنْكُمْ وَ لا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ إِنَّ اللَّهَ كانَ بِكُمْ رَحِيماً. [١]

نساء (٤) ٢٩

١٩. بازى با آلات قمار بدون عوض، قمار و حرام:

يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ إِثْمُهُما أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما ... كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآياتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ.

بقره (٢) ٢١٩

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ. [٢]

مائده (٥) ٩٠

٢٠. جواز استفاده از گوشتهاى سهميه‌بندى شده با تيرهاى قمار در حال اضطرار:

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ ... وَ أَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلامِ‌ ... فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجانِفٍ لِإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ.

مائده (٥) ٣

پرسش از قمار

٢١. پرسش مسلمانان صدر اسلام از پيامبر صلى الله عليه و آله در مورد حكم قمار:

يَسْئَلُونَكَ عَنِ‌ ... وَ الْمَيْسِرِ ....

بقره (٢) ٢١٩

٢٢. پرسش از حكم شراب و قمار، پرسشى بسيار مهم و قابل توجّه:

يَسْئَلُونَكَ عَنِ‌ ... وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ ... [٣]

بقره (٢) ٢١٩

٢٣. بزرگ بودن گناه قمار و شراب و بيشتر بودن آن بر نفع آنها، پاسخ خداوند، به پرسش از قمار و شراب:

يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ إِثْمُهُما أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما وَ يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآياتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ.

بقره (٢) ٢١٩

پليدى قمار

٢٤. پليدى تمام برد و باختهاى مالى قمار:

... إِنَّمَا ... وَ الْمَيْسِرُ ... رِجْسٌ‌ ....

مائده (٥) ٩٠

٢٥. پليدى برد و باخت قمار با تيرهاى قرعه:

... إِنَّمَا ... وَ الْمَيْسِرُ ... وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ‌ ....

مائده (٥) ٩٠

[١] . مقصود از «باطل» ممكن است پول يا مال به دست آمده‌از قماربازى باشد و با توجّه به روايتى از امام باقر عليه السلام بدون استحقاق در مقابل عوض است. (مجمع‌البيان، ج ٣-/ ٤، ص ٥٩؛ روح‌المعانى، ج ٤، جزء ٥، ص ٢٢)

[٢] . بر اساس روايت نقل شده در تفسير قمى در ذيل آيه مذكور است كه مى‌فرمايد: امّا الميسر فالنّرد و الشّطرنج و كلّ قمار ميسر .... (تفسير قمى، ج ١، ص ١٨٨) مرحوم شيخ انصارى مى‌فرمايد: مقصود از قمار به قرينه نرد و شطرنج، بيع و شراء آلات قمار است، در نتيجه هر نوع بازى با آلات قمار، اعمّ از اينكه با عوض باشد يا نه، ميسر محسوب مى‌شود. (مكاسب، ص ٤٨)

[٣] . با توجّه به اينكه از ميان سؤالها، خداوند از پاسخ سؤال‌شراب و قمار آغاز كرده و به جاى بيان حكم آن به طور صريح به بيان گناه كبيره بودن آن پرداخته است، برداشت مذكور استفاده شده است‌