فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٣٠١ - قسم موسى عليه السلام
٣٨٧. ايمان نياوردن مشركان به آيات (معجزات)، به رغم قسم به پذيرش آن:
... وَ أَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ لَئِنْ جاءَتْهُمْ آيَةٌ لَيُؤْمِنُنَّ بِها قُلْ إِنَّمَا الْآياتُ عِنْدَ اللَّهِ وَ ما يُشْعِرُكُمْ أَنَّها إِذا جاءَتْ لا يُؤْمِنُونَ.
انعام (٦) ١٠٦ و ١٠٩
٣٨٨. قسم دروغ مشركان در قيامت به پروردگار، بر مشرك نبودنشان در دنيا:
وَ يَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعاً ... ثُمَّ لَمْ تَكُنْ فِتْنَتُهُمْ إِلَّا أَنْ قالُوا وَ اللَّهِ رَبِّنا ما كُنَّا مُشْرِكِينَ.
انعام (٦) ٢٢ و ٢٣
٣٨٩. قسم خوردن مشركان به خدا، براى مورد انكار قرار دادن حيات اخروى انسانها:
وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ لا يَبْعَثُ اللَّهُ مَنْ يَمُوتُ ....
نحل (١٦) ٣٨
٣٩٠. قسم مشركان به خداوند، براى تأثيرپذيرى كامل از هدايتگرى انذاركننده الهى، در صورت آمدن پيامبرى براى آنان:
وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ لَئِنْ جاءَهُمْ نَذِيرٌ لَيَكُونُنَّ أَهْدى مِنْ إِحْدَى الْأُمَمِ فَلَمَّا جاءَهُمْ نَذِيرٌ ما زادَهُمْ إِلَّا نُفُوراً.
فاطر (٣٥) ٤٢
٣٩١. ازدياد نفرت مشركان از هدايتپذيرى، پس از آمدن انذاركننده به سوى آنان، به رغم سوگند قبلى، براى پذيرش ايمان در صورت آمدن پيامبرى براى آنان:
وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ لَئِنْ جاءَهُمْ نَذِيرٌ لَيَكُونُنَّ أَهْدى مِنْ إِحْدَى الْأُمَمِ فَلَمَّا جاءَهُمْ نَذِيرٌ ما زادَهُمْ إِلَّا نُفُوراً.
فاطر (٣٥) ٤٢
قسم مشروع
--) همين مدخل، احكام قسم
قسم مكذّبان معاد
٣٩٢. سوگند مكذّبان معاد به ربوبيّت خدا بر حقّانيّت رستاخيز، هنگام مشاهده آتش دوزخ:
وَ لَوْ تَرى إِذْ وُقِفُوا عَلى رَبِّهِمْ قالَ أَ لَيْسَ هذا بِالْحَقِّ قالُوا بَلى وَ رَبِّنا ....
انعام (٦) ٣٠
٣٩٣. سوگند مكذبان معاد به خداوند مبنى بر انكار بعث مردگان:
وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ لا يَبْعَثُ اللَّهُ مَنْ يَمُوتُ بَلى وَعْداً عَلَيْهِ حَقًّا وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ.
نحل (١٦) ٣٨
قسم منافقان
--) منافقان
نيز--) همين مدخل، قسم متخلّفان از جنگ تبوك
قسم موسى عليه السلام
٣٩٤. قسم موسى عليه السلام براى به آتش كشيدن خداى ساختگى (گوساله) سامرى و به دريا افشاندن خاكستر سوخته شده آن:
قالَ فَاذْهَبْ فَإِنَّ لَكَ فِي الْحَياةِ أَنْ تَقُولَ لا مِساسَ وَ إِنَّ لَكَ مَوْعِداً لَنْ تُخْلَفَهُ وَ انْظُرْ إِلى إِلهِكَ الَّذِي ظَلْتَ عَلَيْهِ عاكِفاً لَنُحَرِّقَنَّهُ ثُمَّ لَنَنْسِفَنَّهُ فِي الْيَمِّ نَسْفاً. [١]
طه (٢٠) ٩٧
[١] . لام در «لنحرّقنّه» براى قسم است. (اعرابالقرآن، درويش، ج ٥، ص ٢٣٨)