فَلا أُقْسِمُ بِما تُبْصِرُونَ‌ إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ‌ وَ ما هُوَ بِقَوْلِ شاعِرٍ قَلِيلًا ما تُؤْمِنُونَ‌ تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ.

حاقّه (٦٩) ٣٨ و ٤٠ و ٤١ و ٤٣

٢٧. روح‌

٢١٥. سوگند خداوند به نفس ملامتگر، براى اعلان احياى مردگان در قيامت:

وَ لا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ أَ يَحْسَبُ الْإِنْسانُ أَلَّنْ نَجْمَعَ عِظامَهُ‌ بَلى‌ قادِرِينَ عَلى‌ أَنْ نُسَوِّيَ بَنانَهُ.

قيامت (٧٥) ٢- ٤

٢١٦. سوگند خداوند به روحهاى سبقت‌گيرنده به سوى بهشت:

فَالسَّابِقاتِ سَبْقاً. [٢]

نازعات (٧٩) ٤

٢١٧. سوگند خداوند به روحهاى با نشاط، هنگام مرگ:

وَ النَّاشِطاتِ نَشْطاً. [٣]

نازعات (٧٩) ٢

٢١٨. قسم خداوند به روح، براى بيان زيانكارى و تباهى گناهكاران:

وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها.

شمس (٩١) ٧ و ١٠

٢١٩. قسم خداوند به روح، جهت تأكيد بر رستگارى اهل تزكيه:

وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها.

شمس (٩١) ٧ و ٩

٢٨. روز

٢٢٠. قسم خداوند به روز، درباره تفاوت فرجام انفاقگران با تقوا و بخيلان زراندوز:

وَ النَّهارِ إِذا تَجَلَّى‌ فَأَمَّا مَنْ أَعْطى‌ وَ اتَّقى‌ فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرى‌ وَ أَمَّا مَنْ بَخِلَ وَ اسْتَغْنى‌ فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرى‌.

ليل (٩٢) ٢ و ٥ و ٧ و ٨ و ١٠

٢٢١. قسم خداوند به روز، بر گوناگون بودن تلاشهاى انسان و شيوه‌ها و آثار آن:

وَ النَّهارِ إِذا تَجَلَّى‌ إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتَّى.

ليل (٩٢) ٢ و ٤

٢٢٢. قسم خداوند به روز، در لحظه فروغ افكندن آن بر زمين:

وَ النَّهارِ إِذا جَلَّاها.

شمس (٩١) ٣

٢٢٣. قسم خداوند به روز، هنگام درخشان شدن آن:

وَ النَّهارِ إِذا تَجَلَّى.

ليل (٩٢) ٢

٢٩. روزگار

٢٢٤. قسم خداوند به روزگار، جهت تأكيد بر زيانكارى انسان:

وَ الْعَصْرِ إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِي خُسْرٍ.

عصر (١٠٣) ١ و ٢

[١] . «البحر المسجور» يعنى درياى پر شده. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٢٤٧)

[٢] . از امام باقر عليه السلام درباره سخن خداوند «فالسّابقات سبقاً» روايت شده: مراد ارواح مؤمنان است كه به سوى بهشت [بر يكديگر] سبقت مى‌گيرند. (تفسير قمى، ج ٢، ص ٣٩٦، بحارالانوار، ج ٧، ص ٤٦، ح ٢٨)

[٣] . در احتمالى، مقصود از «والنّاشطات» ارواح مؤمنان است كه به هنگام مرگ به جهت ديدن بهشت با شادابى بدن را ترك مى‌كنند. (مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٦٥٢)