تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٦٥ - آيه

روايت
تفسير ابيات
روايت « ليس منكم من احد الا و قد وكل به قرينه من الشياطين قالوا و انت يا رسول الله ؟ قال نعم و لكن الله اعاننى عليه فاسلم . » [١] ( كسى از شما نيست مگر اين كه قرينى از شياطين به او موكل شده است . عرض كردند : اى پيامبر خدا ، شما هم ؟ فرمود : بلى ولى خداوند به من كمك كرد ، به او پيروز شدم و او به من تسليم شده است ) .
تفسير ابيات آن سه شه زاده تصميم گرفتند كه به سوى املاك پدر راه بيافتند و شهرها و قلعه ها را براى تدبير امر ديوان و معاش بگردند . در موقع تصميم از پدر اجازه خواستند . چون پدر تصميم آنان را قاطعانه ديد ، به آنان اجازه داد . آنان دست شاه را بوسيده و او را وداع نمودند . در آن موقع شاه به آنان گفت : هر كجا كه بخواهيد در امان خدا و شادان برويد ، مگر به آن قلعه كه نامش دژ هوش ربا است . به آن قلعه نزديك نشويد كه عرصه را بر بزرگان تنگ مى گيرد . فرزندانم ، از خدا بترسيد و به آن قلعهء پر از نقش و نگار نزديك نشويد ، از خطر اجتناب كنيد و به آن دژ نرويد - آن دژى است كه -

((٣٦٣٦)) روى و پشت برجهاش و سقف و پشت جمله تمثال و نگار و صورت است
چونان حجرهء زليخا است كه با نقش و نگار و صورت خويشتن آراسته بود تا يوسف در آن حجره به هر طرف بنگرد ، صورت زليخا را ببيند . به همين ترتيب خداوند يگانه براى ديده وران روشن بين تمام جهات عالم هستى را پر از مظاهر خود كرده است ، تا در هر لحظه خدا را از آن مظاهر ببينند . بهر حيوان و روينده كه بنگرند از باغهاى حسن ربانى بهره مند شوند . به همين جهت بود كه خداوند در قرآن خطاب به روشن بينان فرمود : « بهر طرف كه روى بگردانيد وجه او را خواهيد ديد » اگر شما براى رفع تشنگى كاسه‌اى به دست گرفته و آبى بنوشيد ، صورت خودتان را كه در آن

[١] مسند احمد بن حنبل ، ج ١ ص ٢٥٧ . .