تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٥٩ - حرمت مال و جان

/ ٦٣ قرآن مى‌گويد گناه محرمات اجتماعى، مهمتر و بزرگتر از گناه محرمات ديگر است و هر كه از آنها اجتناب كند خداوند گناهان ديگر او را خواهد بخشيد.

زيرا التزام به اين جنبه دين بسى دشوارتر از التزام به جوانب فردى و شخصى است.

از اين رو بعضى كسان هستند كه مى‌خواهند دين را از محتويات اجتماعى‌اش خالى كنند، و خداوند به اين كسان هشدار مى‌دهد ...

در آيه ديگر خداوند سخن از ارث مى‌گويد به اعتبار آنكه ارث سببى از اسباب برترى نهايى در جامعه اسلامى است.

شرح آيات

حرمت مال و جان‌

[٢٩] انسان محترم است و هر چه به نحوى وابسته به او باشد نيز محترم است. مال حاصل كوشش انسان است و در نتيجه جزئى از انسان است. تجاوز به مال ديگرى حرام است زيرا تجاوز به كرامت انسانى اوست و هر كه به كرامت مردم تجاوز كند بايد آماده باشد كه ديگران نيز بر او تجاوز ورزند. از اين جهت است كه در تعبير قرآنى خطاب متوجه همگان است و خداوند همگان را به احترام حقوق يكديگر فرمان مى‌دهد

«يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ‌- اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد اموال يكديگر را به ناحق مخوريد.» زيرا اگر افراد اجتماع حرمت مال و ارزش آن را درنيابند بسا كه هر روز يكى مورد تجاوز و تطاول ديگرى قرار گيرد و در نتيجه اموال مردم به باطل تلف شود.

طرق باطل، همان طرقى است كه دين آنها را مردود شمرده و بر طبق تجارت يا معاملات مرضى الطرفين نباشد. مثلا خوردن مال به قمار يا خريد مشروبات الكلى يا مواد مخدره يا به حيله‌گرى/ ٦٤ و سرقت و غارت باطل و حرام است.

تنها يك استثناء هست و آن هم تجارت يا معاملات مرضى الطرفين است و مراد دو