تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٣٤ - صفات علماء

مقام دانسته. آنجا كه مى‌فرمايد

/ ٣٨٤ «ما تورات كه در آن هدايت و روشنايى است نازل كرديم پيامبرانى كه تسليم فرمان بودند بنا بر آن براى يهود حكم كردند و نيز خداشناسان و دانشمندان».

اين ائمه فروتر از پيامبرانى هستند كه مردم را به علم پرورش مى‌دهند. اما دانشمندان (احبار) علمايند ولى فروتر از خداشناسان يعنى (ربانيون) اما دانشمندان فقهاى عادل‌اند كه مقامشان از ربانيون فروتر است و بر مردم واجب است كه در غياب ربّانيون از آنان متابعت كنند.

صفات علماء

رهبرى اين گروه بر مردم بر اساس وجود چند صفت است در آنها چون آگاهى از علم فقه و وجود عدالت و قدرت اجرايى در امور اما آن دو صفت نخستين دليل آن اين عبارت است از آيه

«بِمَا اسْتُحْفِظُوا مِنْ كِتابِ اللَّهِ‌- به حفظ كتاب خدا مأمور بودند.» يعنى بدان سبب كه امينان بر كتاب خدا هستند و نيز هر قدر كه يكى از آنها از كتاب خدا آگاهتر باشد و آن را بيشتر اجرا كند، به عبارت ديگر هر چه دانشش از فقه افزونتر و تقوايش بيش باشد رهبرى‌اش بزرگتر و وسيعتر است اما تصدى رهبرى دليل بر آن آنجاست كه مى‌فرمايد

«وَ كانُوا عَلَيْهِ شُهَداءَ- و بر آن گواهى دادند.» يعنى شاهدان اجراى احكام و مواظب مردم كه تا چه حد آن را اجرا مى‌كنند. ولى علما به اين مقام رفيع نتوانند رسيد مگر وقتى كه از دو مانع بگذرند

ترس از مردم و ميل و علاقه به دنيا.

«فَلا تَخْشَوُا النَّاسَ وَ اخْشَوْنِ وَ لا تَشْتَرُوا بِآياتِي ثَمَناً قَلِيلًا- پس از مردم مترسيد از من بترسيد و آيات مرا به بهاى اندك مفروشيد.»/ ٣٨٥ زيرا كالايى پس ارزشمند است.

«وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْكافِرُونَ‌- و هر كه بر وفق‌