تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٤٠ - قوانين حفظ خون مردم

يعنى براى تحقق اهداف اسلام كه همان آزادى ملتها و اقامه عدل است قدم در راه نهاديد.

«فَتَبَيَّنُوا- نيك تفحص كنيد.» تا دقيقا دشمنان خود را بشناسيد آن گاه با آنان پنجه درافكنيد و هر كس را به تهمت عداوت مورد حمله قرار ندهيد. واضح است كه اين رهنمودها براى امت اسلامى در تحقق اهدافش بس نافع است زيرا او را از تجاوز بر بى‌گناهان و برانگيختن دشمنى آنان بر ضد مسلمانان و اهداف مقدس آنان بر حذر مى‌دارد.

چون مسلمانان نيك نگريست و خصم خود را شناخت و دريافت كه او را قصد تجاوز نيست بلكه از در مسالمت‌جويى درآمده است، در اين هنگام براى دست يافتن به غنايم هجوم بر او حرام است.

/ ١٥٣ «وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقى‌ إِلَيْكُمُ السَّلامَ لَسْتَ مُؤْمِناً تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا- و به آن كس كه بر شما سلام گويد، مگوييد كه مؤمن نيستى. شما برخوردارى از زندگى دنيا را مى‌جوييد.» بسا بهره‌جوييهايى اندك كه زيانهاى بسيار در پى دارد. بر انگيختن دشمنى با ملتها و غارت داراييهاى آنان ستم است و اى بسا به سود دشمنان حقيقى امت اسلامى تمام شود. و آنان را در جلب محبت ملل مقهور، يارى دهد و بسا كه ملل مقهور دست يارى به آنان دهند. و حال آنكه اگر اين ملتها به حال خود رها مى‌شدند ممكن بود در مواقع ضرورت به يارى امت اسلامى برخيزند و فوائد پيروزى مضاعف گردد از اين رو خداى تعالى مى‌فرمايد

«فَعِنْدَ اللَّهِ مَغانِمُ كَثِيرَةٌ- و حال آنكه غنيمتهايى بسيار، نزد خداست.» اين غنايم همان پيروزى بر دشمن حقيقى است و غنايم مصالحه با ملل مسالمت‌جو است و غنايم نام نيك و ذكر خير است در نزد ملل ديگر به اضافه غنايم ديگر.

اين توصيه‌ها از آن رو آمده است تا ميان هدف و ارزش جنگ در اسلام و عصر جاهلى فرق بگذارد. در عصر جاهلى مردم فقط براى پر كردن جيب خود يعنى‌