تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٣٥ - غلو
با طرح اين مسئله، قرآن انديشه رسالت را از رسوبات شرك ايام/ ٢٦٤ جاهليت- كه آن را آلوده بود- پاك كرد و آن را مورد قبول عقل بشرى گردانيد.
واقع اين است كه بسيارى كه حقايق دينى را انكار مىكنند، خرافات و اوهامى را كه دين را آلوده كرده است، انكار مىكنند. گر دين از اين خرافات و اوهامى كه در طول قرون به او چسبيده است پاك شود، اينان نيز به خود خواهند آمد و به حقايق ايمان خواهند آورد.
از اين رو تصفيه كردن انديشه رسالت از رسوبات شرك به مثابه دليلى است بر صدق رسالت، زيرا راه را جلو ايمان به آن باز و هموار مىكند.
شرح آيات
غلوّ
[١٧١] غلوّ در دين به مثابه انكار دين است. زيرا زيان غلو كمتر از زيان انكار و نقض دين نيست. گاه غلو در دين سبب مىشود كه بسيارى از دين برگردند زيرا فطرت پاك آنان آلودگيها و خلطهاى غلو را نمىپذيرد. آن گاه به همراه ردّ و انكار آن آلودگيها اصل دين هم مورد رد و انكار واقع مىشود.
مثلا غلو مسيحيان در حق عيسى سبب گريختن فرهيختگان و مردم با فرهنگ از دين مسيح و انكار رسالت گرديد. زيرا آنان به فطرت صافى خود دريافته بودند كه ايمان به الوهيت بشرى همانند خود آنان سخافت است. از اين رو كفر را بر اين سخافت ترجيح دادند و خود را به رنج نيفكندند تا مگر خرافات را از حقيقت دين جدا سازند.
به همين سبب قرآن حكيم با غلوكنندگان در دين چنان به عنف و شدت برخورد مىكند كه با كفار و منكران.
«يا أَهْلَ الْكِتابِ لا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ وَ لا تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ/ ٢٦٥ مَرْيَمَ رَسُولُ اللَّهِ- اى اهل كتاب در دين خويش غلو مكنيد و درباره خدا جز سخن حق مگوييد. هر آينه عيسى پسر مريم پيامبر خدا است.»