تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٩٩ - حكومت و فيصله دادن دعاوى

حق. آن وقت بايد قضيّه به دادگاه كشيده شود و مسائل و مشكلات از نو مطرح گردد. از اينجا معلوم مى‌شود نگهبانى و مراقبت اجتماعى در اداى حقوق مظلومان بر عدالت تأثير شگرفى دارد.

حكومت و فيصله دادن دعاوى‌

[٥٩] نظارت و كنترل اجتماعى نمى‌تواند بسيارى از مردم را از تجاوز به/ ١٠٨ حقوق ديگران بازدارد، به عبارت ديگر برندگى چندانى در بسيارى از مسائل پيچيده ندارد، زيرا هر طرف از طرفين دعوا مى‌پندارد كه حق با اوست و براى اين پندار دلايل بسيار در ذهن خود پرورده است. در اينجا وجود يك حاكميت شرعى نيرومند ضرورى به نظر مى‌رسد كه هر دو طرف را ملزم به حكم خود سازد. اين حاكميت شرعى در وجود پيامبر و اولو الامر بعد از او تجسم مى‌يابد.

«يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ‌ اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، از خدا اطاعت كنيد و از رسول و اولو الامر خويش فرمان بريد.» اولو الامر امتداد طبيعى رسول اللَّه است و اينان اهل بيت او بعد از او هستند و نيز عالمان باللّه، امناء او در حلال و حرامند كه از هر كس ديگر به راه و روش رسول خدا نزديكترند. اينان امروز حاملان رسالت الهى هستند در هر جاى زمين كه بوده باشند.

«فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِي شَيْ‌ءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ ذلِكَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْوِيلًا- چون در امرى اختلاف كرديد، اگر به خدا و روز قيامت ايمان داريد. به خدا و پيامبر رجوع كنيد و در اين خير شماست و سرانجامى بهتر دارد.» يعنى رفع دعاوى به رسول اللَّه براى شما بهتر است زيرا او نزاعها را فيصله مى‌دهد و چون سبب آشتى و وفاق شما در آينده خواهد شد، سرانجامى نيكوتر خواهد داشت.