تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٨٠ - رهنمودهايى از آيات

٤٨ [افترى‌]: دروغ و كذب در پيش گرفت.

٤٩ [يزكون‌]: به معناى پاكى و پاكيزگى است.

[فتيلا]: نوار بسيار نازك روى هسته خرماست.

/ ٨٦

مسئوليت علم و خطر انحراف‌

رهنمودهايى از آيات

نخستين آيه درباره طهارت است و اين سؤال را برمى‌انگيزد: چرا قرآن در اينجا به بيان طهارت جسمانى پرداخت؟ آيا نمى‌بايست كه در ضمن- مثلا- نماز، از طهارت هم سخن گويد.

پاسخ اين است كه ميان طهارت جسمانى (كه موضوع اين آيه است) و طهارت روحى (كه موضوع آيات پيشين و بعدى است) نسبتى هست و در اين مضمار جنبه ديگر اساسى‌ترى است كه از لحن قرآن آشكار مى‌شود و آن جنبه اجتماعى طهارت است. هم چنان كه آدمى بايد براى رعايت حال ديگران نظافت را رعايت كند، هنگامى هم كه به مسجد مى‌رود و با جماعتى كه در آنجاست مواجه مى‌گردد بايد از مستى و جنابت پاكيزه باشد، حتى در چنين موارد اگر آب نيابد، بر اوست كه به خاك تيمم كند تا پليدى جنابت يا قضاى حاجت را از خود دور كند.

پس از بحث در اين مسئله قرآن به مسئوليت علم مى‌پردازد، از آن رو كه علم ابزار/ ٨٧ فعالى است براى بناى جامعه، البته اگر از روى امانت به كار گرفته شود و نيز ابزار مخربى است اگر صاحب علم اين امانت را رعايت نكند.

علم دين بارزترين مظاهر علم است. اينان كه مدعى علم دين هستند (و در واقع جز اندكى از آن نمى‌دانند) و به خاطر مصالح ناپايدار و بى‌ارزش به امانتى‌