تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٥٠ - زمينه كلى سوره

رعايت حقوق مردم.

يكى از حقوق، رعايت سوگند است كه خود بخشى از زندگى جامعه را نظام مى‌دهد.

جامعه اسلامى جامعه منطقى است زيرا از سبكسريها (كه خود از عوامل كشاكشهاى جاهلى بود) به دور است. در اين جامعه از شراب و قمار و بت‌پرستى و شرط بندى نشانى نيست.

نبايد تصور كرد كه در جامعه اسلامى هر لذتى حرام است. نه. هر چيزى در حدود قانونى كه بر مبناى پرهيزگارى و احسان باشد جايز است. (آيه ٩٢) مثلا هر خوراكى كه حلال است مگر بعضى از شكارها كه حرام شده‌اند، آن هم حرمتش براى مردم جنبه تربيتى دارد، مانند شكار در هنگام احرام. البته اين قانون منحصر به شكار در خشكى است ولى صيد دريا حلال است حتى هنگام احرام. و تا مطلب كامل شود اندكى سخن از كعبه مى‌گويد كه امر حج يكى از عوامل نظام اجتماعى است. پس اگر خداوند شكار كردن را در ضمن سفر حج حرام كرده است كلا براى نظم حيات اجتماعى است. (آيه ٩٧) قرآن پس از آن كه از ضرورت التزام به تعاليم آسمانى سخن مى‌گويد، سخافت/ ٢٨٤ برخى از خرافاتى را كه به دين ملحق شده است بيان مى‌دارد.

و به دنبال آن مى‌گويد افزودن در دين، درست همانند فروكاستن از آن است (آيه ١٠٣) و آن نتيجه سنن جاهلى است و بر امت اسلامى است كه عليه اين تقاليد و سنن پايدارى ورزد و به آنها توجه ننمايد. (آيه ١٠٥) در رابطه با زندگى اجتماعى نوبت به شهادت مى‌رسد كه موجب در امان دانستن جامعه است از تجاوز به حقوق ديگران. قرآن در اينجا مسئله وحى را در ضمن مثلى زنده بيان مى‌دارد. (آيه ١٠٨) سپس سخن از رسولان و نقش ايشان كه از رساندن رسالت تجاوز نمى‌كند، مى‌گويد: و اين كه هر گاه از آنان معجزه‌اى هم سر بزند به اذن خداوند و به سبب نيرو و علمى است كه خدا به آنان داده است.