تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٣٣ - پيشوايان و دانشمندان

ثانيا: انبياء صلوات اللَّه عليهم بر حسب رأى تورات داورى مى‌كردند و به آنان حكومت و رهبرى عطا شده بود زيرا تسليم فرمان حق بودند و از خطا و لغزش معصوم.

/ ٣٨٣ ثالثا: كسانى كه به تورات گردن نهاده بودند همان يهود بودند و حكم تورات به مصلحت اين قوم بود نه به زيانشان.

رابعا: بعد از پيامبران اولياء و علما بر وفق حكم تورات در ميان مردم داورى مى‌كردند.

پيشوايان و دانشمندان‌

«يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ الَّذِينَ أَسْلَمُوا لِلَّذِينَ هادُوا وَ الرَّبَّانِيُّونَ وَ الْأَحْبارُ- پيامبرانى كه تسليم فرمان بودند، بنا بر آن، براى يهود حكم كردند و نيز خداشناسان و دانشمندان.» ربانيون (خداشناسان) آن گونه كه براى من معلوم شده جمعى از اولياء خدا بودند كه به «رب» انتساب يافته بودند زيرا در نهايت اخلاص و فداكارى بودند.

اينان تنديس روح رسالت بودند. همانند امامان ما عليهم السلام و حواريون مسيح.

صفت بارز اينان قيام براى خدا بود و فانى شدن در ذات احديت. هر چند در زمره علماى دينى هم بودند. در حديثى مأثور از امام جعفر بن محمد الصادق عليه السلام در تفسير اين آيه كريمه آمده است كه

(از لوازم امامت پاكيزگى و پاكى از گناهان و معصيتهايى است كه موجب عذاب آتش مى‌شود. سپس علمى روشنى‌بخش (و در نسخه‌اى: مكنون) به همه چيزهايى كه امت بدان نياز دارد از حلال و حرام و علم به كتاب خدا از خاص و عام و محكم و متشابه و دقايق علم قرآن غرايب تأويل و ناسخ و منسوخ آن).

راوى حديث گويد: پرسيدم به چه دليل امام وقتى امام است كه به اين چيزها كه ذكر فرمودى عالم باشد؟ آن حضرت فرمود

قول خداى تعالى كه به آنان اجازه داده حكومت را و آنها را شايسته آن‌