تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٥٤ - رهنمودهايى از آيات

/ ٢٨٧

شالوده‌هاى يك جامعه مؤمن‌

رهنمودهايى از آيات

براى تأمين حد اقل نزديكى به تمدن، جامعه بشرى نياز دارد كه مواد غذايى خود را مبادله كند. يعنى آنچه را بيش از مصرف خود دارد و بدان احتياج ندارد بدهد و آنچه را كه ديگران از مصرفشان افزون آورده‌اند بستاند.

قرآن سوره مائده را كه اختصاصا مسائل تنظيم حيات اجتماعى عموم را مورد بحث قرار مى‌دهد با بيان اصل وفاى به عهد آغاز مى‌كند، و اين اصل سبب مى‌شود كه در ميان مردم روابطى ايجاد شود كه براى همكاريهاى بازرگانى ضرورت دارد.

گاه ممكن است مردمى بدون راه و روشهاى اقتصادى، اجتماعى، سياسى و اخلاقى در يك جاى زندگى كنند ولى بدون مبادلات بازرگانى اجتماع مردم صورت نبندد.

ولى اصل وفاى به قراردادها واجب است كه در چارچوب نظام كلى اقتصادى اسلامى وجود داشته باشد.

/ ٢٨٨ از اين رو قرآن پس از سخن از وفاى به عهد از مباحات و محرمات سخن مى‌گويد و گويد كه چهارپايان حلال‌اند ولى صيد در حال احرام حرام است.

هم چنان كه شعاير خدا و ماه حرام قربانى بدون قلاده و با قلاده حرام مى‌شود. و نيز آزار رسانيدن به كسانى كه به قصد بازرگانى يا حج به خانه خدا مى‌آيند حرام است و نيز تجاوز به ديگران حتى اگر آنها ابتدا كرده باشند حرام است.

آن گاه به مناسبت از ضرورت همكارى براى تحقق يافتن خير در اجتماع و