تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٥٥ - وفا كردن به قراردادها

به جهت تنفيذ نظام الهى كه سعادت جامعه در آن است. سخن به ميان آمده.

و باز به بيان محرمات چون مردار و خون و گوشت خوك پرداخت و گفت دورى گزيدن از عادات جاهلى بدون هيچ بيمى ضرورت دارد. زيرا دين كامل است و در آن نقصى نيست و در حالت ضرورت بهره‌ورى از محرمات جايز است ولى بايد به قدر ضرورت باشد بى آن كه قصد تجاوز و گناه در ميان باشد.

شرح آيات

وفا كردن به قراردادها

[١] احترام به قراردادها يعنى اجراى آنها امرى است واجب، آن سان كه طرفين قرارداد راضى باشند. عقد: خود عهد و پيمان است يا به عبارت ديگر تعهدى است كه هر طرف در برابر طرف ديگر به گردن مى‌گيرد و اجراى آن و وفاى به شروط آن الزام‌آور است.

اصل وجوب وفا كردن به عقد وجوب شرعى است زيرا كسى كه قراردادى مى‌بندد حقى از حقوق جامعه را بر گردن دارد. اين اصل هر عقدى را جنبه شرعى مى‌دهد اعم از اين كه قرارداد تجارى باشد يا غير آن يا از قراردادهايى باشد كه در صدر اسلام در ميان مردم رواج دانسته يا نه و اين اصل قانونگذارى اسلامى را با تطور زمان همراهى مى‌كند.

/ ٢٨٩ «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ- اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد به پيمانها وفا كنيد.» شايد در تمام كتب قانون و فقه كلمه‌اى به اين اندازه موجز كه از آن دهها احكام و قوانين كلى پديد آيد وجود نداشته باشد و بويژه تعبير به «اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد.» اين تعبير براى اين است كه حكم را به تمام جامعه تسرى دهد مثل اينكه بگويد: اى جامعه مؤمن به اسلام بر تو است كه به پيمانها وفا كنى.

اصل وفاى به پيمانها آزادى بازرگانى را الهام مى‌كند ولى بقيه آيه اين‌