تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٩٧ - ايمان كامل
در ميان جامعه مسلمانان و انعكاس روشهاى منفى آنان در اين جامعه بويژه آن روش و شيوه خاص آنان كه از آن به دوگانگى در دوستى تعبير مىكنيم. زيرا منافقان از يك سو خود را عضو جامعه اسلامى قلمداد مىكنند و از ديگر سو با دشمن ارتباط دارند.
قرآن بحث در اين مقوله را بر پايه اين انديشه كه ايمان داراى وحدت است و تجزى نمىپذيرد قرار داده. سپس به بيان استمرار و پيوستگى ايمان مىپردازد و توضيح مىدهد كه نشايد مؤمن گاه بر سر ايمان خويش باشد و گاه از آن اعراض كند. آن گاه منافقان را به عذاب تهديد مىكند و سپس اين بحث را به ميان مىآورد كه منافقان همان كسانند كه كافران را به دوستى برمىگزيدهاند.
/ ٢٢٢ تا جامعه اسلامى از لوث كفر پاكيزه ماند ما را فرمان مىدهد كه پاى از مجالست كفار بكشيم تا چه رسد به دوستى با آنان.
منافقان در اين دوگانگى گرفتارند، از يك سو مىخواهند دوستى مسلمانان را جلب كنند تا از مواهب غنايم برخوردار شوند و هم مىخواهند خود را از خطر كفار در امان دارند تا اگر مسلمانان در جنگ به هزيمت كشانده شدند آنان جان خويش برهانند ولى خداوند نگذارد مسلمانانى كه به مال و جان در راه او جهاد مىكنند منهزم گردند.
شرح آيات
ايمان كامل
[١٣٦] وقتى كه آدمى ايمان آورد ايمانش تجزيهپذير نخواهد بود. ايمان كلى است، تجزيه ناپذير، كسى كه خدا را شناخته و به نبوت پيامبرش ايمان آورده بايد در ايمان خويش خالص باشد و اگر تحت فشار قرار گرفت يا از روى هوى، در آن نقصانى پديد نياورد.
هر نقصى كه در ايمان حاصل شود با اصل ايمان تناقض دارد. زيرا ايمان فقط علم و آگاهى نيست بلكه ايمان مخالفت هوى و پيروى از عقل هم هست.