تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤١٣ - رهنمودهايى از آيات

/ ٤٨٤

شهادت و اعتماد

رهنمودهايى از آيات

به مناسبت سخن از مسئوليت و نقش علم در آن (زيرا علم از مسئوليت جدا نيست) در اين آيات سخن از شهادت آمده، شهادتى كه علم نيست ولى در ايجاد مسئوليت دينى جانشين آن است. روش قرآن اين است كه غالبا براى بيان يك حقيقت از يك واقعه خارجى كه با زندگى رابطه مستقيم دارد، استفاده مى‌كند و اين امر سبب مى‌شود كه همواره با احكام و حقايق يك مثل زنده همراه باشد.

بر حسب اين روش، در اينجا از شهادت بعد از مرگ سخن مى‌گويد: آنجا كه شخصى كه مرگ خود نزديك مى‌بيند دو عادل را به شهادت گيرد و مسئوليت شهادت پس از مرگ را بر عهده آنان مى‌نهد و اگر آن دو در موضع تهمت بودند دو تن ديگر را برگزيند و آن دو پس از اداى فريضه سوگند بخورند كه در شهادت خود دروغ نمى‌گويند.

چون دروغشان معلوم شد، حكم به دروغگويى آنها نمى‌توان كرد مگر وقتى كه دو تن از معارضان آنان كه مدعى هستند كه آن دو در شهادت دروغ مى‌گويند سوگند خورند و اگر سوگند خورند آن تهمت درست است/ ٤٨٥ و آنان در متهم ساختن آن دو به دروغگويى، به راه ستم نرفته‌اند.

اين راه بهترين راه است براى صدق شهادت و رد نكردن سوگند.

بر آدمى است كه اگر مى‌خواهد به حقيقت رسد، مخصوصا قاضيان كه مى‌خواهند به حق دست يابند، دو كار انجام دهند

ف: ترس از خدا و پيروى از اوامر او.