تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٣٢ - صلح با چه كسى؟

تاخت و بر شماست كه به هيچ صورت با آنان همكارى و همدستى نكنيد.

/ ١٤٤ «فَإِنْ تَوَلَّوْا فَخُذُوهُمْ وَ اقْتُلُوهُمْ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ وَ لا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ وَلِيًّا وَ لا نَصِيراً- و اگر سرباز زدند در هر جا كه آنها را بيابيد بگيريد و بكشيد و هيچ يك از آنها را به دوستى و يارى برمگزينيد.»

صلح با چه كسى؟

[٩٠] در اينجا برخى از دسته‌هاى اهل نفاق هستند كه مشمول اين حكم نمى‌شوند. نخست كسانى هستند كه شما را با آنان پيمان است. پس اگر منافق از طايفه‌اى بود كه با شما معاهده بسته‌اند به احترام آن معاهده نبايد كشته شود. دسته ديگر آنان كه به سبب ضعف و ترس قصد تجاوز به شما را ندارند، بر اينان نيز نبايد دست تجاوز گشود.

«إِلَّا الَّذِينَ يَصِلُونَ إِلى‌ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُمْ مِيثاقٌ أَوْ جاؤُكُمْ حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ أَنْ يُقاتِلُوكُمْ أَوْ يُقاتِلُوا قَوْمَهُمْ وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقاتَلُوكُمْ‌- مگر كسانى كه به قومى كه ميان شما و ايشان پيمانى است مى‌پيوندند، يا خود نزد شما مى‌آيند در حالى كه از جنگيدن با شما يا جنگيدن با قوم خود دلهايشان تنگ شده، اگر خدا مى‌خواست بر شما پيروزشان مى‌ساخت و با شما به جنگ برمى‌خاستند.» ولى خداوند در دلهايشان بيم افكند. مى‌خواستند شما را بترسانند و از قتال بازدارند.

در آيه‌ حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ‌ آمده تعبيرى است نيكو و عميق، زيرا شدت ترس سبب تندى زدن قلب مى‌شود و دلهايشان تنگ شده گويى دلهايشان محصور گشته است. و اين گروه تا زمانى كه خود را از جنگ بركنار مى‌دارند، آنان را به حال خود رها كنيد.

«فَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقاتِلُوكُمْ وَ أَلْقَوْا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ فَما جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلًا- پس هر گاه كناره گرفتند و با شما نجنگيدند و به شما