تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٠ - ب - موضوعات اين سوره

اول: ضرورت انضباط در جنگ و فرمانبردارى از هر فرمانى كه از سوى فرماندهان صادر مى‌شود.

دوم: نقش فرمانده و سردار سپاه در تحريض به نبرد و وادار كردن مردم به اطاعت از فرمانها.

در آيات (٨٨- ٩١) مى‌بينيم كه سخن متمركز در موضع و موقعيت منافقان است. قرآن طبيعت اهل نفاق و انواع آنها را معين مى‌كند و مى‌گويد كه چگونه بايد در برابر آنها قرار گرفت.

در خلال آيات (٩٥- ١٠٠) بحث از مجاهدين و قاعدين يعنى كسانى كه از جنگ سر بر مى‌تابند و نيز سخن از مهاجران است به عنوان طبقات مشخصى در جامعه اسلامى در مقابل طبقات منافقان كه از آنها ياد كرده شد.

قرآن در آيات (١٠٥- ١١١) به بحث در ارزشهاى سياسى اسلامى باز مى‌گردد كه چگونه دولت اسلامى دولت قانون است و از فساد ادارى به دور.

رسول خدا را از جدال با خائنان و فريب خوردگانى كه آهنگ گمراه كردن او را- به خيال خود- دارند نهى مى‌فرمايد.

در آيات (١١٧- ١٢٦) قرآن جنبه‌هاى گوناگون نفاق را مورد بحث قرار مى‌دهد. از آن جمله اصل نفاق و نقش شيطان است در آن با آن وعده‌هاى دلربا و دروغش و افسانه‌هاى بى‌محتوايش.

/ ٧ قرآن پس از آنكه در آيات (١٣١- ١٣٤) ضرورت تقوى و تعهد و اقامه عدل و شهادت دادن براى خدا را جهت تزكيه نفس از عوامل نفاق، بيان داشت بار ديگر در آيات (١٣٦- ١٤٦) باز مى‌گردد تا معنى ايمان را به عنوان يك واقعيت بسيط و تجزيه ناپذير روشن نمايد، بدين معنى كه كسانى كه در ايمان خود انديشه‌هاى ديگرى را نيز دخالت مى‌دهند كافرند و در زمره منافقانى هستند كه خويشتن را مى‌فريبند زيرا كافران را به دوستى مى‌گيرند و اينان در درك اسفل در درون آتش جاى دارند.

آن گاه تنها راه رهايى اين گروه را از آن حالت كه بدان گرفتار آمده‌اند نشان‌