تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٧٦ - رياكار و خودنما شيطان ناطق است
آسيبى بدان رسد.
اما بخيل به آنچه از آن مىترسد گرفتار مىآيد. مگر نه اين است كه او از فقر و عوارض آن مىترسد و به نظرش مىآيد كه فقيران از شؤونات و اعتبار زندگى بىبهرهاند؟ اكنون او خود مورد نكوهش و كراهت مردم است. از سوى ديگر هنگامى كه ثروت خود را، يعنى نعمتى را كه خدا به او ارزانى داشته پنهان مىكند، اين خود يك نوع فقر آن هم فقرى بدتر و شديدتر از فقر گدايان است. در حديث آمده است كه «بخل خود فقر موجود است».
وقتى قرآن در ضمن اين آيه مىگويد
«وَ أَعْتَدْنا لِلْكافِرِينَ عَذاباً مُهِيناً- و ما براى كافران عذابى خواركننده مهيا ساختهايم.» مىخواهد بگويد كه كتمان نعمتهاى خداوند و بخل به آن و خودپسندى و فخرفروشى چيزى جز كفر به خدا و كفران نعمى كه به آدمى ارزانى داشته نيست و اين عذاب براى اينان مهيا شده به كيفر تطاول به مردم و تكبر به آنها.
رياكار و خودنما شيطان ناطق است
[٣٨] آرى طبقه اغنيا مال خود انفاق مىكنند ولى به چه كسى؟ و چرا؟
آنان اموال خود را به همان جماعت چاپلوسى كه در دكّه خويش چيزى جز متاع ستايش و ثناى باطل ندارند مىبخشند تا چهرههاى كريهشان را به رنگ و لعاب مدح و ثناى خود بيارايند و آنها نيز بتوانند مردم را بفريبند و حقوقشان را تباه كنند و خونشان را بمكند.
/ ٨٢ قرآن اين متملّقان هرزهدراى را شيطان ناميده، زيرا هم چنان كه شيطان ديگران را مىفريبد و از راه راست منحرف مىسازد و اعمال ناپسند و نكوهيده ايشان را در چشمشان مىآرايد، اينان نيز چنين مىكنند.
«وَ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ رِئاءَ النَّاسِ وَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَ مَنْ يَكُنِ الشَّيْطانُ لَهُ قَرِيناً فَساءَ قَرِيناً- و نيز كسانى كه اموال خويش براى