تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٤٦ - زمينه كلى سوره

/ ٢٧٩

زمينه كلّى سوره‌

نام سوره از مطلبى كه در آخر سوره آمده گرفته شده است. موضوع اين است كه رفاه اقتصادى نعمتى است كه از آسمان بر آدمى فرود مى‌آيد، البته به همان اندازه كه خود را ملزم به رعايت راه و رسم الهى و اجراى احكام او بداند.

مسائلى كه در اين سوره مطرح شده، بطور كلى بر محور مسائل اجتماعى مى‌گردد، يعنى به همان گونه كه در سوره «النساء» آمده بود، البته مگر در يك مورد. سوره مائده غالبا به روابط كلى اجتماعى مى‌پردازد و حال آن كه در سوره «النساء» روابط خانوادگى از قبيل مسائل ارث و امثال آن مورد بحث قرار گرفته بود.

سوره مائده از ضرورت وفا به عقود و عقدها و ميثاقها آغاز مى‌كند، به اعتبار اين كه اين مسئله يكى از اركان اساسى بناى تمدن بشر است ولى قرآن عقود را محدود به حدود احكامى مى‌كند كه تجاوز از آن جايز نيست.

/ ٢٨٠ يكى از بارزترين احكامى كه قرآن بيان كرده، احكام مربوط به خوردنيهاست كه در واقع نخستين و مهمترين چيزى است كه مشمول عقود مى‌شوند زيرا آدميان را به آنها نياز مفرط است.

پس از ذكر شمه‌اى از احكام اطعمه، سخن از احكام صيد و احكام آزادى تجارت- بخصوص در ماههاى حرام- مى‌رود. و نيز همدستى و همداستانى در