تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٨٧ - شرح آيات

«وَ قالُوا يا أَيُّهَا السَّاحِرُ ادْعُ لَنا رَبَّكَ بِما عَهِدَ عِنْدَكَ إِنَّنا لَمُهْتَدُونَ‌ گفتند: اى جادوگر! پروردگارت را با آن عهدى كه با تو نهاده است براى ما بخوان كه ما هدايت شدگانيم.» در اين آيه سه ملاحظه وجود دارد: نخست: اين كه آنها موسى را جادوگر خواندند، و دوم: اين كه گفتند: پروردگارت را براى ما بخوان و نگفتند: پروردگار ما را، و سوم اين كه: هنگام عذاب با معجزات هم هدايت نيافتند، ولى گفتند

براستى اگر پروردگار تو اين عذاب را از ما بردارد هدايت شدگانيم، پس آنها هدايت نمى‌يافتند مگر پس از آن كه خدا آن عذاب را از آنها بردارد.

مفسّران از خود مى‌پرسند: چگونه موسى را جادوگر خواندند و سپس از او خواستند كه از پروردگار خود درخواست نجات آنها را كند؟

و پاسخ اين است كه

نخست: قرآن حكمت آموز همواره تناقضهاى كافران را آشكار مى‌سازد، و مى‌گويد آنها چگونه گمراه شده‌اند كه راه هدايت را نمى‌يابند، و طبيعة در آنچه مربوط به پديده پيامبرى است، پروردگار سبحان ما گويد: «بَلْ قالُوا أَضْغاثُ أَحْلامٍ بَلِ افْتَراهُ بَلْ هُوَ شاعِرٌ فَلْيَأْتِنا بِآيَةٍ كَما أُرْسِلَ الْأَوَّلُونَ‌ [٤٥] گفتند: نه، خوابهاى پريشان است، يا دروغى است كه مى‌بندد، يا شاعرى است. پس براى ما از آن گونه كه به پيامبران پيشين داده شده بود معجزه‌اى بياورد».

خداى سبحان گويد: «انْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوا لَكَ الْأَمْثالَ فَضَلُّوا فَلا يَسْتَطِيعُونَ سَبِيلًا [٤٦] بنگر كه چگونه براى تو مثلها زده‌اند. گمره شده‌اند و راه به جايى نمى‌برند».

قوم فرعون به نوبه خود در امر موسى گمراه شدند (و راه به جايى نمى‌بردند كه چه بگويند)، پس از يك سو بدو گفتند: اى جادوگر! و از سوى ديگر اعتراف‌