تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٧٩ - شرح آيات

در راه نظام شورايى شايسته است كه مؤمنان ناگزير بايد آن را بزدايند و از ميان بردارند؟

نخستين بديهايى كه به ستمكاران مى‌پيوندد گمراهى است «وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ‌- و خداوند گروه ستمكاران را هدايت نمى‌كند».

دوم: پشيمانى فراوانى است كه هنگامى كه عذاب را مى‌بينند بدان دچار مى‌شوند و با خوارى و زارى از خود مى‌پرسند: آيا راه بازگشتى هست؟

سوم: سرافكندگى ذلّت بار آنان به هنگام عرضه شدن آنها به آتش است، تا آنجا كه به سبب خوارى و خردى خود بدان نگاهى از زير چشم مى‌اندازند.

/ ٣٨٥ چهارم: سرزنشى كه از جانب مؤمنان آنها را احاطه مى‌كند و به آنها يادآور مى‌شوند كه خود و كسانشان را در روز قيامت بر باد داده‌اند.

پنجم: جاودانى بودنشان در عذاب.

در حالى كه ياران خود را كه در دنيا پيرامونشان بودند گم كرده و از دست داده‌اند و آنجا، در آخرت هيچ كس آنها را يارى نمى‌دهد.

شرح آيات

[٤٤] در آغاز و پايان اين درس درباره گمراهى از جانب خدا مى‌خوانيم و اين كه كسى را كه خدا گمراه كند هيچ يارى نيست و هيچ راهى در پيش روى خود نباشد، و شك نيست كه اين از دست دادن رهيابى بزرگترين مصيبت و كلانترين زيان ديدگى است، و خدا كسى را گمراه نمى‌سازد مگر به سبب ارتكاب گناهى بزرگ از جانب او، مگر نه آن كه خدا مهربانترين مهربانان است؟ پس چگونه نور رهنمايى خود را از بشر مى‌پوشاند در حالى كه انسان هيچ راهنمايى جز او ندارد؟

اكنون پرسشى ديگر مطرح مى‌شود: چرا هدايت جز از رهگذر طريق الهى صورت نمى‌گيرد؟

هدايت را سه شرط است و عبارت است از