تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢١٩ - شرح آيات

راه آن با ديگر دعوت كنندگان به سوى خدا به مبارزه مى‌پردازد و به جاى آن كه نفس خود را در بوته دعوت ذوب كند، مى‌بينى دعوتش را در بوته نفس خود ذوب كرده و در گمراهى به بيراهه‌اى بس دور رفته است.

شايد پايان آيه به بررسى همين حالت مى‌پردازد، زيرا اسلام همان تسليم (و سرسپردگى به حق) است و تسليم با مبارزه‌هاى مصلحت طلبانه نزد دعوت كنندگان و مبلّغان منافات دارد. امير مؤمنان، على- عليه السلام- گويد

«اسلام را چنان وصف كنم كه كس پيش از من نكرده است. اسلام گردن نهادن است و گردن نهادن يقين داشتن، و يقين داشتن راست انگاشتن، و راست انگاشتن بر خود لازم ساختن و بر خود لازم ساختن انجام دادن، و انجام دادن به كار نيك پرداختن». [٣٢]/ ٢٢٧ [٣٤] كسى كه دعوت به خدا مى‌كند نيكوترين گفتار را برمى‌گزيند، اما نيكوترين كدام است؟ نيكى و بدى هر دو وجود دارد و در ميان آن دو تفاوتى است بزرگ. نيكى را درجه‌هايى است بالا رونده هم چنان كه بدى را درجه‌هايى است سقوط كننده، و دعوت كننده در ميان درجه‌هاى نيكى آن را كه از همه نيكوتر است برمى‌گزيند.

«وَ لا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَ لَا السَّيِّئَةُ- خوبى و بدى برابر نيستند.» شيخ طبرسى گويد: معنى آن اين است كه بيگمان نيكى و بدى در ذات خود متفاوت‌اند، پس كارهاى نيك و كارهاى بد برابر نيستند، پس چون دو چيز نيك را به تو عرضه داشتند آن يك را از ديگرى نيك‌تر است برگزين. [٣٣] «ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ‌- همواره به نيكوترين وجهى پاسخ ده.» و بر حسب اين تفسير معنايش آن است كه: در ميان نيكيها برترين آنها را برگزين و از ميان وسايل تبليغ آن را كه اثرش رساتر است اختيار كن.

«فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُ عَداوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ‌- تا كسى كه ميان‌