تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٢١ - شرح آيات

وانگهى والاگرايى دعوت كننده چنان بالاست كه در آزار رساندن به دشمن نمى‌كوشد بلكه سعى مى‌كند او را دوست مهربان خود سازد. و براستى همواره مى‌كوشد مردم را به دعوت خود جلب كند.

[٣٥] در قله شامخ اخلاق والا چكارى و خوددارى كه كسى جز آن كه به دو ويژگى ممتاز باشد بدان نمى‌رسد: شكيبايى و بردبارى.

«وَ ما يُلَقَّاها إِلَّا الَّذِينَ صَبَرُوا- و از اين (فضيلت) برخوردار نشوند مگر كسانى كه شكيبا باشند.» به كسى كه تلخى شكيبايى را بچشد اخلاق والا مى‌بخشند، و شكيبايى در تمام معانى خود عبارت است از آينده نگرى و سازگارى با نوپديدهاى آن با در گذشتن از لحظه حاضر.

اينجا رابطه‌اى نزديك ميان شكيبايى و دانش وجود دارد، و كسى كه نسبت به شناخت آينده و طبيعت سير/ ٢٢٩ حوادث احاطه دارد، تنها به واقعه حاضر و عوامل تأثير گذار آن نمى‌پردازد، و از اين رو است كه پروردگار سبحان ما گويد

«وَ ما يُلَقَّاها إِلَّا ذُو حَظٍّ عَظِيمٍ‌- و از اين برخوردار نشوند مگر كسانى كه (از ايمان و يقين) بهره‌اى بزرگ داشته باشند.» پس كسى كه از يقين و حكمت بهره‌اى بزرگ داشته باشد، اخلاقش نيكو مى‌شود و بر آنچه ناپسند اوست مى‌شكيبد.

و آيه اشاره مى‌كند كه هر كس بدى را با نيكى پاسخ دهد بهره‌اى بزرگ دارد از آنجا كه كلمه حظّ بهره و نصيب به نحو مطلق آمده است و معنى آن اين است كه در نبرد خود با رقيبان و دشمنانش پيروز مى‌شود و در تمام زمينه‌ها از ترقّى و پيشرفت بهره مى‌برد.

[٣٦] از آنجا كه پايدارى بر راه راست و پاسخ دادن با خوبى به بدى، و شكيبايى، دشوار و سخت است، و انسان كه از ناتوانى آفريده شده در زير فشارها از پا درمى‌آيد، نوميدى و خود را به سراشيب سقوط سپردن روا نيست، بلكه بايد همواره عزم و اراده خود را تجديد كند و از حالت ضعف و ناتوانى بگذرد، و به ريسمان خدا