دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٦ - «دانشنامه امير المؤمنين» در يك نگاه

اين بخش است.

نيز ديدگاه‌هاى امام ٧ در پيوند با سياست، عوامل استوارسازى حكومت‌ها، علل و عوامل تزلزل و دگرگونى حكومت‌ها، چگونگى همكارى دولت‌ها با هم و ... از جمله بحث‌هاى اين بخش از كتاب است.

بخش ششم: جنگ‌هاى امام على‌

امام على ٧، زمام حكومت را به دست گرفت و به اجراى آنچه از آن سخن گفته بود، پرداخت. آنچه او پيش‌بينى كرده بود، يعنى بر تابيده نشدن عدالت، اصلاح، مساوات، زدودنِ امتيازهاى موهوم و ... اندك اندك رخ نمود، فتنه‌ها سر بر آورد و بحران‌هاى حكومت آغاز شد و شگفتا كه ابتدا كسانى بحران را رقم زدند كه خود، بيشتر از هر كسى در ساقط كردن حكومت پيشين نقش داشتند!

در اين بخش، چرايى و چگونگى بر آمدن اين فتنه‌ها و نيز ريشه‌ها، روندها و پيامدهاى آنها بررسى و همچنين فتنه‌هاى «ناكثين»، «قاسطين» و «مارقين» كه به واقع، بازتاب حركت‌اصلاحى امام ٧ وموضع اصولى وانعطاف‌ناپذير آن بزرگوار در برابر حقوق الهى و حقوق مردم و ارزش‌ها بود، تبيين و تشريح و گزارش شده‌است.

گزارش برخى از زواياى فكرى، روحى و مواضع سياسى فتنه‌انگيزان در اين بخش، از نكات بديع و ناگفته‌اى برخوردار است، از جمله، بحث از «تعمّق (تُندرَوى)» و تبيين دقيق آن در جريان معرّفى خوارج نهروان. اين بحث، بدان گونه كه در اين پژوهش آمده است و در پرتو اسناد تاريخى و رهنمودهاى روايىِ محتوىِ اين ويژگى‌ها بازشناسى شده است، سخنى است نو و تحليلى بكر و بديع. اين بخش، از جمله آموزنده‌ترين بخش‌هاى كتاب است.