دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٠٧ - (٨) احاديث ولايت

(٨) احاديث ولايت‌

از جمله عناوين شكوهمندى كه در روايات و بويژه در احاديث تفسيرى درباره على ٧ به كار رفته است، عنوان «ولى» است. ترديدى نيست كه در ادبيات عرب، استعمال مادّه «وَلَىَ» در معناى سرپرست، زعيم و پيشوا، بسى شايع بوده است، كه به اين نكته در تحليل حديث غدير، اشاره خواهيم كرد.

در سخنان و آموزه‌هاى پيامبر خدا، عنوان «ولى» و «ولايت»، براى على ٧ بسيار به كار رفته و اين سخنان شكوهمند و تنبّه‌آور، در موارد و مواضع بسيارى بيان شده است كه نخستين آنها، مجمع كوچك، امّا سرنوشت‌سازِ خويشاوندان پيامبر ٦ بود كه از آن ياد كرديم.[١]

به طور مثال، اين تعبير پيامبر ٦ كه: «اى على! پس از من، تو ولىّ مردم هستى. هر كس كه از تو اطاعت كند، از من اطاعت كرده و هر كس كه نافرمانى‌ات كند، مرا نافرمانى كرده است»،[٢] بسيار تكرار شده و منابع حديثىِ اهل سنّت، از آن آكنده است، كه بخش قابل توجّهى از آنها را در ذيل عنوان «احاديث ولايت» آورده‌ايم.[٣]

اين تعبيرات، بويژه وقتى با قيد «پس از من» همراه‌اند، هيچ ترديدى باقى‌

[١] ر. ك: ج ١ ص ٢٠١( يارى پيامبر در تبليغ).

[٢] الأمالى، مفيد: ص ١١٣.

[٣] ر. ك: ج ٢ ص ١١٩( احاديث ولايت).