دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٨١ - ٤/ ٣ محمد بن حنفيه
٤/ ٣ محمّد بن حنفيّه
محمّد بن حنفيّه، به روزگار خلافت ابو بكر به دنيا آمد.[١] مادرش از جمله اسيران سپاه اسلام بود كه جزو سهميه على ٧ قرار گرفت.
محمّد بن حنفيّه، از عالمان و محدّثان روزگار خود و از بزرگان خاندان على ٧ است. او مردى شجاع و قوىدل بود كه در نوزده سالگى و به هنگام نبرد جمل، و نيز در نبرد صفّين، پرچمدارى سپاه على ٧ را به عهده داشت.
محمّد بن حنفيّه در كربلا حضور نيافت. او پس از به قدرت رسيدن عبد اللّه بن زبير، از بيعت با او تن زد و ابن زبير، تصميم گرفت كه او و عبد اللّه بن عبّاس را بسوزاند؛ امّا سپاهيان مختار، آن دو را نجات دادند.
مختار با وى پيوندى نزديك داشت و در قيام عليه قاتلان ابا عبد اللّه ٧ با او هماهنگ بود. در برخى متون تاريخى و حديثى آمده است كه محمّد بن حنفيّه در آغاز، داعيه امامت داشت؛ امّا بعد از مناظرهاى با امام سجّاد ٧ بر امامت ايشان گردن نهاد.
محمّد بن حنفيّه در سال ٨١ هجرى در مدينه درگذشت.
[١] در سير أعلام النبلاء چنين آمده است:« در سالى كه ابوبكر درگذشت، به دنيا آمد».