دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٦٣ - ١ نوشتن وصيت

«قوموا عَنّي»!

به پا خيزيد و برويد.[١]

اين وصيّت، نوشته نشد؛ امّا براى بسيارى روشن بود و هست كه محتواى آن، چه بود و چرا نوشته نشد.

بى‌گمان، محتواى وصيّت، تأكيد بر همان چيزى بود كه در غدير ابلاغ شد: تأكيد بر ولايت و آينده امّت. نكات زير، شاهد اين ادّعايند:

١. پيامبر خدا بارهاى بار از «لزوم تمسّك به ثقلين» سخن گفته و آن را عامل «جلوگيرى از گم‌راهى» دانسته بود. در اين وصيّت نيز پيامبر ٦ بدان ويژگى تصريح كرده است: «نوشته‌اى كه هرگز گم‌راه نشويد».

٢. بايد تأمّل و بررسى كرد كه نگاشتن چه چيزى مى‌توانست آن همه عكس‌العمل بيافريند، چندان كه بر پيامبر خدا اهانت روا شود. چه چيز بجز «رهبرى» مى‌توانست تا بدان حد، مخالفت بيافريند و غوغا ايجاد كند، بدان سان كه پيامبر ٦ با سوز و گداز بگويد: «برخيزيد و از كنار من دور شويد».

٣. ابن عبّاس كه هماره با تأسّف شديد و گاه با گريه و اشكِ چشم، از آن روز (روز پنج‌شنبه) ياد مى‌كرد مى‌گويد:

پيامبر ٦ پس از آن همه غوغا كه هرگز شايسته محضر ايشان نبود فرمود: «به سه چيز، سفارش مى‌كنم: مشركان را از جزيرة العرب بيرون برانيد و نمايندگان را بپذيريد، همان‌گونه كه من مى‌پذيرفتم، و ...».

ابن ابى نجيح كه اين روايت را از سعيد بن جُبير نقل مى‌كند، مى‌گويد:

و سعيد، در گفتن سومى سكوت كرد. نمى‌دانم از سرِ عمد، ساكت شد و يا آن‌

[١] صحيح البخارى: ج ١ ص ٥٤ ح ١١٤. نيز، ر. ك: ج ٢ ص ٤٢٩( درخواست برگه و دوات).