انوار اخلاقى، وصاياى پيامبر اعظم به امير المؤمنين - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٩٤ - مجلس ٧٦ علائم شخص تنبل و مسير درست زندگى عاقل

برسد يعني عقل هر عاقل و دانشمندي مي‌فهمد که اين شخص در اين کار مقصّر بوده و در تقصير هم تفريط مي‌کنند تا به حدّي که آن عمل را ضايع مي‌کنند.

"وَ يُضَيِّعُ حَتَّى يَأْثَم" آن عمل را در ضايع کردن به حدّي مي‌رسانند که ديگر به منزله گناه مي‌شود يعني آن تکليف ديگر آورده نمي شود و افرادي که کسل اند نوعاً اين طوري هستند که عمل را درست انجام نمي دهند چون تنبلي مي‌کنند و حاضر نيستند آن وظيفه اي را که دارند درست تحويل بدهند. چه بسا در تنبلي کردن کار به جايي برسد که منجر به گناه هم بشود يعني آن عملي را که بايد بياورند رفته رفته هدر مي‌دهند و خودشان را مستحقّ عذاب مي‌کنند.

ان شاء الله اميدواريم ما جزو اين افراد نباشيم. خداوند تبارک و تعالي در قرآن، يکي از نشانه هاي منافق را همين قرار داده است: ﴿وَ إِذا قامُوا إِلَى الصَّلاةِ قامُوا كُسالىَ﴾١ خداوند متعال مي‌فرمايد: اينها نماز هم که مي‌خوانند با حالت کسالت نماز مي‌خوانند؛ يعني نشاط ندارند، روحيّه ندارند؛ چون اصلاً قبول ندارند و ريشه اش برمي گردد به اينکه ايمانشان ضعيف است. هر چه اعتقاد انسان بالا برود، عقيده اش قوي تر شود، عبادتها و عمل هايي که انجام مي‌دهد بهتر انجام مي‌دهد و دلگرم تر مي‌شود.

يکي از اصحاب خاصّ حضرت صادق علیه‌السلام خدمت آقا حاضر شد و عرض کرد: يابن رسول الله، نمي دانم چرا شبها براي نماز شب يا هر برنامه ديگري که مي‌خواهم انجام دهم خيلي حال ندارم. آن حالت و نشاطي که هميشه داشتم اکنون ندارم، چکار کنم؟ حضرت علیه‌السلام فرمود: بدان که ايمانت به ضعف کشيده شده است، خودت را عرضه بدار. عرض کرد: آقاجان، به کجا عرضه بدارم؟

١ . سوره مبارکه نساء، آيه ١٤٢