انوار اخلاقى، وصاياى پيامبر اعظم به امير المؤمنين - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٣٠٨ - مجلس ١٠٧ كذب حسن و صدق قبيح

بد بوده و سفارش به ترک آن شده است در سه مورد فرموده اند اگر انسان با دروغ جلو برود بهتر و خوب است و حُسن دارد.

"الْمَكِيدَةُ فِي الْحَرْبِ" کيد و مکر کردن در جنگ است.

"وَ عِدَتُكَ زَوْجَتَكَ" وعده هاي دروغي که به خانمت مي‌دهي. گاهي برخي از خانم ها توقعاتي دارند و فکر نمي کنند که جيب همسرشان خالي است يا پر، انتظار دارند که هميشه هر چه مي‌خواهند برايشان تهيّه شود امّا شما بي خود سر و صدا و دعوا نکن، اجازه داري در اين مورد به او دروغ بگويي. وعده هايي به او بده که دلش را خوش کني. لزومي ندارد که هر چه همسرت خواست بلافاصله انجام دهي. گاهي بعضي خانم ها خواسته هايي دارند که به مصلحت کار ما نيست، در اين موارد اشکالي ندارد انسان به دروغ چيزي بگويد.

"وَ الْاصلاحُ بَيْنَ النَّاسِ" چقدر زيبا است که به وسيله دروغ بين دو نفر آشتي داده شود. چه اشکالي دارد که پيش يکي از آنها به دروغ بگويد: من ديداري با فلاني داشتم که در اين ديدار، او احوال شما را هم پرسيد، گفت: فلاني حالش چطور است، سلام ما را به او برسان؛ حالا اصلاً چنين حرفي هم نزده است و به اين صورت با چهار تا جمله، ميان دو طرف که بينشان ناراحتي پيش آمده است، صلح بوجود آيد. خود حقير از اين راه، چندين نفر را که با هم قهر بودند آشتي داده ام. اين راهي است که ائمّه علیهما‌السلام به ما نشان داده اند و الّا بنده که از خودم چيزي نمي توانم بگويم.

شما بزرگواران روحاني در هر شهر و روستايي که مي‌رويد يکي از چيزهايي که لازم مي‌شود همين فرمايش حضرت صلی الله علیه و آله و سلم است. چقدر خدا اين افراد را دوست دارد. از حضرت جبرئيل علیه‌السلام پرسيدند: اگر بخواهي به صورت بشر در دنيا باشي دوست داري چه کاري انجام دهي؟ حضرت جبرئيل علیه‌السلام فرمود: من اصلاح بين دو برادر ايماني را خيلي دوست دارم که آنها را به هم نزديک کنم. مي‌دانيد که تمام بدبختي