انوار اخلاقى، وصاياى پيامبر اعظم به امير المؤمنين - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٤٠ - مجلس ٦٥ استغفار پيامبر
را به ايشان دادند؛ لذا کافر هم در قيامت ميگويد: اي کاش من خاک بودم يعني اي کاش جزو شيعيان اميرالمؤمنين علیهالسلام بودم.
بعد امام باقر علیهالسلام بالاي منبر تذکّر داد و فرمود: سه نوع گناه داريم. اوّل، گناهي که بخشيده شده است و خداوند آن گناه را ميبخشد يعني اگر بنده اي گناهي کرد و عقوبت گناهش را در دنيا کشيد، خدا آن گناه را ميبخشد. حالا به هر شکلي که خدا صلاح ميداند از نظر مريضي، از نظر گرفتن فرزند، از نظر گرفتن مال، يا از نظر لطمه خوردن مقام و به هر صورت که در مقابل آن گناه عذاب داده شد، گناه آن بنده بخشيده ميشود زيرا خداوند کريم بزرگ تر از آن است که بخواهد بنده اش را دو بار عذاب بدهد. وقتي عذاب گناهش را در دنيا ديد، خدا آن گناه را ميبخشد.
قسم دوّم از گناهان، گناهي است که خدا اصلاً آن را نمي بخشد. عرض کردند يابن رسول الله علیهالسلام کدام گناه است؟ حضرت علیهالسلام فرمود: گناهي است که بندگان نسبت به همديگر ظلم ميکنند. ظلم به حدّي است که اگر دستمان به ديگري برخورد کند، از آن به ظلم تعبير ميکنند. الله اکبر، مگر اينکه از آن شخص حلاليت بطلبيم يا اينکه مثلاً اگر حيوان شاخ داري به حيوان بي شاخي، شاخ زده باشد، خدا حقّ او را از آن حيوان ميگيرد و بايد اين عوض داده شود.
نوع سوّم از گناهان: گناهي است که صاحب گناه بين خوف و رجاء ميماند. عرض کردند: آقا جان، يعني چه؟ فرمودند: گناهي که بنده انجام داده است امّا توبه هم ميکند؛ حالا نمي داند که خدا آن را بخشيده است يا نه؟
بندگان خدا بيشتر به گناه سوّم گرفتارند. همه ما بشريم و معصوم نيستيم و گناه از همه ما سر ميزند، حتماً توبه هم ميکنيم امّا نمي دانيم در چه حالي هستيم. در حالت خوف و رجاء به سر ميبريم. خبر نداريم که خدا ما را بخشيده است يا نه. اي کاش انسان بفهمد که مرتکب گناه شده است تا براي آن چاره اي بينديشد.