انوار اخلاقى، وصاياى پيامبر اعظم به امير المؤمنين - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٧٧ - مجلس ٧٢ سرعت در عقوبت چهار چيز

زن بد، اين يکي گفته اولاد بد و ديگري هم گفته همسايه بد امّا جوابهاي آنها براي من کافي نيست و دل مرا راضي نکرد.

گفت: اين آقايان در جوابهايشان اشتباه کردند. اين آقا که مي‌گويد زن بد بدترين درد است راست مي‌گويد ولي اگر زن انسان بد باشد مي‌تواند طلاقش بدهد، کاري ندارد و از شرّش راحت مي‌شود. مشکل مهمّي نيست. اين آقا هم که مي‌گويد اولاد بد بدترين درد است اگر اولاد انسان زيادي اذيّت کند و پدر و مادر را آزار دهد، آخر او را بيرون مي‌کنند و از خودشان جدايش مي‌کنند. همچنين اين آقا هم که مي‌گويد همسايه بد، بدترين درد است درست مي‌گويد، همسايه بد انسان را اذيّت مي‌کند ولي اگر غير قابل تحمّل باشد از آن خانه مي‌رود و در جاي ديگر، خانه مي‌گيرد و خودش را نجات مي‌دهد. اين درد ها راه و چاره دارد.

حاکم گفت: شما بفرماييد. پيرمرد گفت: بدترين درد ها اخلاق بد براي انسان است. آدمي که بد خُلق باشد چشم ديدن مردم را ندارد. کسي که اخلاق بد دارد هيچ کاري نمي تواند انجام دهد تا از شرّش راحت شود. هميشه گرفتار است و به اندک چيزي برخورد مي‌کند، عصباني مي‌شود و مردم از او دوري مي‌کنند. هيچکس نمي تواند با انسان کج خلق کنار بيايد. خداي متعال به پيغمبر صلی الله علیه و آله و سلم مي‌فرمايد: يا رسول الله، من که خالق الخلق هستم بر همه چيز قدرت دارم امّا بدان اگر بد اخلاق باشي مردم از کنار تو دور مي‌شوند و من هم نمي توانم آنها را به تو نزديک کنم. فکر نکني چون پيغمبر هستي من آنها را به تو نزديک مي‌کنم. اين به ما درس مي‌دهد که روحاني نبايد عصباني مزاج باشد. روحاني در ميان مردم نبايد بدخلقي کند.

يکي از بزرگان که بسيار ملّا بود و در ادبيات قوّت داشت ولي متأسّفانه خيلي عصباني مزاج بود. هيچکس جرأت نمي کرد به او چيزي بگويد. وقتي در مجلسي حضور پيدا مي‌کرد هيچکس را آدم حساب نمي کرد. هر عالم بزرگواري وارد