انوار اخلاقى، وصاياى پيامبر اعظم به امير المؤمنين - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ١٤٨ - مجلس ٨٥ علائم مؤمن، متكلف و ظالم

بر مي‌گيرد چون يک معناي جامع است. انسان يک گناهي کرده و مي‌خواهد کفّاره بدهد، آن کفّاره دادن زکاتش است يا واجبي را مي‌خواهد انجام دهد که در آن نصابي تعيين کرده، باز تزکيه مال است؛ فلذا زکات اسم جامعي است نه اينکه زکات فقط زکات به معناي خاص باشد. در روايات هم اشاره شده که در قرآن هر جا اسم زکات برده مي‌شود آن را به معناي خاص نگيريد.

حضرت صلی الله علیه و آله و سلم مي‌فرمايد: علامت مؤمن سه مورد است. اگر اين سه را دارد، مؤمن است و اگر يکي از اين سه را نداشته باشد، معلوم مي‌شود که ايمان ندارد.

سوّم هم روزه گرفتن است که اهل روزه داري است زيرا نمي شود مؤمن باشد و روزه نگيرد. اگرعذر شرعي داشته باشد اشکالي ندارد ولي اگر عذر ندارد، مسلّماً اين روزه را خواهد گرفت. اين نعمت - ان شاء الله - در ما هست و از خدا مي‌خواهيم که اين صفت ها در ما باقي بماند.

"وَ لِلْمُتَكَلِّفِ ثَلَاثُ عَلَامَاتٍ: يَتَمَلَّقُ إِذَا حَضَرَ" بعضي افراد حالتي دارند که هميشه مي‌خواهند بار مردم را به دوش بکشند. طوري هستند که به قول ما بارکش ديگرانند. بابا، تو چرا اين طوري هستي؟ تو کار خودت را انجام بده. بار خودت را بکش. چرا هميشه دنبال مردم هستي؟ چرا بارشان را تو به دوش مي‌گيري؟ حضرت صلی الله علیه و آله و سلم مي‌فرمايد: انسان متکلّف کسي است که خودش را هميشه به درد سر مي‌اندازد، هميشه گرفتار است.

علامت انسان متکلّف، سه چيز است:

اوّل اينکه هر وقت به انسان مي‌رسد بنا مي‌کند به تملّق کردن. وقتي نزد انسان مي‌آيد شروع مي‌کند به تملّق کردن حتّي گاهي مي‌بيني يک چيز ارزشمندي را وسيله تملّق قرار مي‌دهد.

مي بيني يک تفسير مفصلي را نوشته که مجلّل هم هست امّا اين تفسيرش را بهانه براي دنيا قرار داده است و آن را براي پادشاه فرستاده که او خوشش بيايد و از