انوار اخلاقى، وصاياى پيامبر اعظم به امير المؤمنين - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٢٩٢ - مجلس ١٠٤ وجود چهار چيز در كنار چهار چيز ديگر(٢)

خيلي اثر خوبي دارد. عقلها را سر هم گذاشتن، باعث موفّقيّت در کار مي‌شود. گاهي يک سلسله مطلب هايي است که به ذهن من مي‌آيد ولي به ذهن شما نمي آيد و گاهي سلسله مطلب هايي است که به ذهن مبارک شما مي‌آيد و به ذهن من نمي آيد آنها را اگر کنار هم بگذاريم يک انتخاب احسن به دست مي‌آيد حتّي خدا توکّلش را بعد از مشاوره قرار داده است يعني وقتي که همه کارها را کردي، مقدّمات را انجام دادي بعد توکّل کن امّا خيال نکني که خودت هستي که کار را پيش مي‌بري، همه کارها که آماده شد بگو: خدايا، اگر تو بخواهي مي‌شود و اگر تو نخواهي نمي شود اين يعني توکّل به خدا، يعني مقدّمات را انجام دادم اگر خدا بخواهد اجرا مي‌شود و اگر نخواهد اجرا نمي شود؛ لذا حضرت صلی الله علیه و آله و سلم مي‌فرمايد: اگر کسي در کارهايش مشاوره نداشته باشد بداند که پشيماني نصيبش مي‌شود.

"كَمَا تَدِينُ تُدَانُ" سوّم اينکه، از هر دستي دادي از همان دست پس مي‌گيري. هر عملي را انجام دادي نتيجه اش را خودت مي‌بيني. اگر تو خدمتگذار مردم بودي مردم هم به تو محبّت دارند، به تو احسان مي‌کنند ولي اگر به مردم آزار و اذيّت برساني سزاي آن پشيماني است. روايت دارد در باب نظر به نامحرم که اگر شخصي بخواهد به ناموس کسي تجاوز کند به همان صورت خودش مجازات مي‌شود؛ حالا اين کلام چه چيزي را مي‌خواهد برساند؟ مي‌خواهد برساند که تمام گناهان ديگران هم به نام بنده خطاکار نوشته مي‌شود. شخص ديگري به زن مردم نگاه کرده است، مي‌گويند تو باعث شدي. خدا مي‌فرمايد خودت باعث شدي، در فلان جا چنين کاري کردي اثرش باعث شد که اين شخص به نامحرم نگاه کند پس اگر از باب اسباب و تسبيب جلو بياييم واي به حال ما.