انوار اخلاقى، وصاياى پيامبر اعظم به امير المؤمنين - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ١١١ - مجلس ٧٩ عدم قبولى نماز هشت طايفه

ديگري شکر خود خدا و شکر والدين است. اين را خدا کنار هم قرار داده است. ﴿أَنِ اشْكُرْ لي‌ وَ لِوالِدَيْكَ﴾١ از خداوند سپاسگزاري کنيد و از پدر و مادر خود تشکّر نمائيد.

يکي هم، الله با رَحِم است ﴿وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذي تَسائَلُونَ بِهِ وَ الْأَرْحامَ﴾٢ خدا خودش را با رَحِم، کنار هم قرار داده است يعني سر پل صراط از دو چيز سؤال مي‌کنند. يکي از خدا مي‌پرسند که چه کار کرديد؟ بترسيد از آن خدايي که همه از او سؤال مي‌شويد. ديگري از ارحام نيز سؤال مي‌شود. يکي از جاهايي که رد شدنش سخت است مسأله رَحِم است. با رَحِم چگونه رفتار کرديد؟ حواستان جمع باشد.

اينها را بيان کردم و خواستم بگويم که در قرآن، نماز و زکات با هم آمده اند؛ پس معناي زکات عام مي‌شود چون امام علیه‌السلام مي‌فرمايد مراد از زکات، فقط زکات واجب مال نيست که ده يک است بلکه مراد کلّ حقوق واجبه است يعني هر چيزي که مال و بدن را پاک مي‌کند پس خمس را هم در بر مي‌گيرد، کفّارات را هم شامل مي‌شود، مظالم را در بر مي‌گيرد اينها همه جزو حقوق واجبه است.

پرسيدند: آقاجان، پس کدام آيه است که صرفاً زکات واجبه را بيان مي‌کند؟ حضرت علیه‌السلام فرمود: اين آيه است ﴿إِنَّمَا الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ وَ الْمَساكينِ ...﴾٣ و آيه مخصوص خمس ﴿أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُول﴾٤ است امّا اين زکاتي که در قرآن در کنار نماز زياد تکرار مي‌شود، اعمّ از وجوه ماليّه

١ . سوره مبارکه لقمان، آيه ١٤

٢ . سوره مبارکه نساء، آيه ١

٣ . سوره مبارکه توبه، آيه ٦٠

٤ . سوره مبارکه انفال، آيه ٤١