انوار اخلاقى، وصاياى پيامبر اعظم به امير المؤمنين - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٢٩٣ - مجلس ١٠٤ وجود چهار چيز در كنار چهار چيز ديگر(٢)

مرحوم ميرزا مهدي عجل الله گاهي مي‌نشست و شروع مي‌کرد به گريه کردن. مي‌پرسيدند: چرا گريه مي‌کنيد؟ مي‌گفت: خدايا، چگونه جواب مباشرهايت را بدهم تا برسد به اسباب، واي، واي، و بر سر و صورت خودش مي‌زد. طلبه هاي پاي منبرش از گريه آقا به گريه مي‌افتادند. ايشان مي‌گفت: اسباب گسترده تر از مباشرات است.

بعضي گناهان را ما به دست خودمان انجام نمي دهيم بلکه به دست ديگران انجام مي‌دهيم. گاهي باعث مي‌شوم که فلان آقا کار گناهي بکند. مسبّبش من هستم. خدا من را هم مورد عقوبت قرار مي‌دهد، مي‌فرمايد: تو باعث شدي که او اين کار را کرد؛ بنابراين، حضرت صلی الله علیه و آله و سلم مي‌فرمايد: هر طوري که خودت انجام دادي بدان به همان صورت هم مجازات مي‌شوي.

"وَ الْفَقْرُ الْمَوْتُ الْأَكْبَرُ. فَقِيلَ لَهُ: الْفَقْرُ مِنَ الدِّينَارِ وَ الدِّرْهَمِ؟ فَقَالَ: الْفَقْرُ مِنَ الدِّينِ" چهارمي سخت تر است. فقر، مرگ بزرگي است. شايد منظور اين است که وقتي شخصي بيچاره و فقير مي‌شود، مرده است. گاهي نمي فهميم که آقا چه مي‌خواهد بگويد. در همان جلسه که وجود مبارک آقا صلی الله علیه و آله و سلم اين فرمايش را بيان کردند اميرالمؤمنين علیه‌السلام سؤال کرد: اين که شما مي‌فرماييد فقر، مرگ است يعني شخصي که دستش تهي از دينار و درهم باشد؟

حضرت جبرئيل علیه‌السلام همه کليدهاي خزائن را به خدمت پيغمبر صلی الله علیه و آله و سلم آوردند. پيغمبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: جبرئيل، آيا دستور اين است که بگيرم و يا اينکه مختارم؟ اگر دستور اين است، روي چشم، امر خدا است، منّت دارم. جبرئيل عرض کرد: يا رسول الله، دستور نداري، اختيار دست خود جنابعالي است. حضرت صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: اگر دستور ندارم، نمي خواهم. اگر يک روز گرسنه باشم به ياد گرسنگان هستم و روزي هم که سير باشم شکرش را به جا مي‌آورم.