انوار اخلاقى، وصاياى پيامبر اعظم به امير المؤمنين - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ١١٠ - مجلس ٧٩ عدم قبولى نماز هشت طايفه

"الْعَبْدُ الْآبِقُ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى مَوَالِيهِ" آن بنده اي که گريز پا باشد و فرار کرده باشد، نماز و عبادتش قبول نيست تا اينکه به طرف مولاي خودش باز گردد. عبدي که فرار کرده باشد نمازش صحيح نيست. ما همه عبد خدا هستيم. آيا ما از خدا فرار نکرديم؟ اين را بايد خودتان قضاوت کنيد. ان شاء الله ما بندگان گريز پا نباشيم. خيلي بايد مواظب باشيم که جزو بنده هايي نباشيم که سر به فرمان خدا نمي برند؛ چون فرار عبد براي اين است که نمي خواهد تحت فرمان مولايش باشد. فرار مي‌کند که از امر مولا سرپيچي کند. خدا نماز اين عبد را قبول نمي کند تا به طرف مولايش برگردد. عزيزان، اگر مي‌خواهيد نماز ما هم قبول باشد به طرف خدا برويد. از فرمان خدا سرپيچي نکنيد.

"وَ النَّاشِزُ وَ زَوْجُهَا عَلَيْهَا سَاخِطٌ" زني که از فرمان شوهرش سرپيچي کند و ناشزه باشد يعني تمکين براي شوهر نداشته باشد و شوهر نسبت به او ناراحت باشد. او هم نمازش صحيح و قبول نيست.

"وَ مَانِعُ الزَّكَاةِ" کسي که زکات مالش را پرداخت نکند يعني کلّ وجوهات واجبه را، چون منظور از زکات فقط زکات خاصّه نيست. زکات به معناي عام است يعني زکات مال و حقوق واجبه الهي. روايات متعددي داريم که هر جا در قرآن اسم زکات آمده است و با صلاة مقرون شده است منظور از آن، زکات واجب معمولي ما نيست. مراد کلّ حقوق واجبه است.

چند چيز را خدا کنار هم قرار داده است. يکي صلاة و زکات است. ﴿وَ أَقيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ﴾١ در قرآن ملاحظه کنيد. در بيشتر موارد تا اسم نماز برده مي‌شود، در کنارش زکات هم بيان مي‌شود. اين دو تا کنار هم هستند.

١ . سوره مبارکه بقره، آيه ٤٣ (نماز را بپا داريد و زکات را بپردازيد)