انوار اخلاقى، وصاياى پيامبر اعظم به امير المؤمنين - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٣٠٧ - مجلس ١٠٧ كذب حسن و صدق قبيح

١٠٧

مجلس ١٠٧: کذب حَسَن و صدق قبيح

بِسْمِ‌ اللَّهِ‌ الرَّحْمنِ‌ الرَّحِيمِ

الْحَمْدُ لِلَّهِ‌ رَبِّ‌ الْعالَمِينَ‌ وَ صَلَّى اللَّهُ‌ عَلَى‌ سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ‌ الطَّاهِرِينَ

قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:

"يَا عَلِيُّ، ثَلَاثٌ‌ يَحْسُنُ‌ فِيهِنَ‌ الْكَذِبُ: الْمَكِيدَةُ فِي الْحَرْبِ، وَ عِدَتُكَ زَوْجَتَكَ، وَ الْاصلاحُ بَيْنَ النَّاسِ. يَا عَلِيُّ، ثَلَاثٌ يَقْبُحُ فِيهِنَّ الصِّدْقُ: النَّمِيمَةُ، وَ إِخْبَارُ الرَّجُلِ عَنْ أَهْلِهِ بِمَا يَكْرَهُ، وَ تَكْذِيبُكَ الرَّجُلَ عَنِ الْخَيْرِ"١

از جمله نصايحي که وجود مبارک پيغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم به اميرالمؤمنين علیه‌السلام فرمود اين است که:

"يَا عَلِيُّ، ثَلَاثٌ‌ يَحْسُنُ‌ فِيهِنَ‌ الْكَذِبُ" سه مورد است که دروغ گفتن در آن موارد حُسن دارد. دروغ از صفات بسيار قبيح است و در اخبار و روايات دروغگو را بسيار سرزنش کرده اند؛ حتّي در روايتي اميرالمؤمنين علیه‌السلام فرمود: از دروغ اجتناب کن چه به صورت جدّي باشد و چه شوخي. بعضي ها هستند به عنوان شوخي و سرگرمي دروغ هايي به هم مي‌گويند که حضرت علیه‌السلام فرمود هر دوي آنها را رها کن، نه جدّي اش را بگو و نه شوخي اش را.

در روايت ديگري داريم يکي از چيزهايي که بهاي وجه و آبروي صورت و ارزش انساني را از بين مي‌برد دروغ است؛ امّا در عين اينکه اين صفت بسيار

١ . بحار الأنوار، ج‌٧٤، ص ٦٣