رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ٣٢٧ - فصل دوم در آنكه هر كه عارفتر بود كاملتر بود

بلكه از انكشاف‌[١] حالات‌[٢] قيّوميّت و كبريا و ربوبيّت‌[٣] بوده و ترتيب نظام وجود و عالم‌[٤] ملكوت و اسرار مخفى در[٥] آسمان و زمين بداند[٦] چنانكه گفت‌ «قُلْ أَنْزَلَهُ الَّذِي يَعْلَمُ السِّرَّ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ»[٧]، و دانستن سرّ قدر كه فاش‌[٨] كردن آن حرامست، چنانكه لفظ نبوى بنهى‌[٩] آن ناطقست كه «القدر سرّ اللّه فلا تفشوه»، و اهل‌[١٠] حقيقت همه برآنند كه افشاء سرّ قدر كفر است‌[١١]. و نيز نه‌[١٢] هر چه علم محقّقان بدان محيط باشد[١٣] در حيّز عبارت آرند[١٤]، تا همه‌[١٥] كس در آن شروع نمايد[١٦] كه جمال كبرياى احديّت بيش از آنست كه مورد هر واردى و مقصد هر قاصدى‌[١٧] و مطلب هر طالبى باشد «وَ قَلِيلٌ مِنْ عِبادِيَ الشَّكُورُ»[١٨].

(١٢) در فطرت انسانيت‌[١٩] با كثرت جوارح هيكل يك نقطه بيش نيست كه لايق افق قدسى باشد، «فَما وَجَدْنا فِيها غَيْرَ بَيْتٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ»[٢٠].

پس چون كار بنيت يك شخص برين وجه است [كه از قواى بسيار و اعضاى بسيار و تركيب بشريّت با كثرت تراكيب جز يكى مستعدّ ترقى بيش نيست‌][٢١]، [حال يكى معموره نيز هم برين وجه قياس بايد كردن‌][٢٢]، [پس سخن پوشيده اولاتر][٢٣]. و اين دو بيت مراست‌[٢٤]:

[١] انكشاف: كشف‌T

[٢] حالات: حال‌T

[٣] و ربوبيت: ربوبيت‌T

[٤] و عالم:

و عوالم‌T

[٥] اسرار مخفى در: سرهاى‌T

[٦] زمين بداند: زمين‌S

[٧] سوره ٢٥( الفرقان) آيه ٧

[٨] كه فاش: وفاش‌S

[٩] بنهى: يبضى‌T

[١٠] و اهل: اهل‌T

[١١] كفر است: است‌T

[١٢] و نيز نه: و نه‌T

[١٣] باشد: است‌T

[١٤] آرند:

آيدT

[١٥] تا همه: يا همه‌T

[١٦] نمايد: كندT

[١٧] هر قاصدى: و مقصودى‌S

[١٨] سوره ٣٤( سبا) آيه ١٢

[١٩] انسانيت: انسيت‌T

[٢٠] فما وجدنا ..: سوره ٥١( الذاريات) آيه ٣٦

[٢١] كه از قواى ... بيش نيست:-T

[٢٢] حال يكى ...

كردن: كار يك معموره بدين قياس بايد كردT

[٢٣] پس سخن ... اولاتر و:-T

[٢٤] اين دو بيت مراست: مراست اين دو بيت رباعيه‌T