رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ١٧٩ - قاعده

مسطورى خبرى خواند[١]. و اين همه از نفوسى است كه بتخيّل سرايت كند و از او بحسّ مشترك. و حسّ مشترك از تخيّل منقّش نشود در بيشتر اوقات زيرا كه حسّ مشترك را[٢] حواسّ ظاهر مشغول دارند بصور حاضر و متخيّله را عقل مشغول دارد در افكار. و اگر[٣] بترتيب مختلّ شود[٤]، چنانكه در خواب، و وقتهاى ديگر تخيّل متسلّط شود بر حسّ مشترك و دور ظاهر گرداند يا به صورتهاى خرافى چنانكه اضغاث احلام يا صورتهائى كه آن محاكات چيزهاى قدس باشد و آن باشد[٥] كه خواب درست باشد و يا وحى صريح باشد. و بود كه مصروعان را اتّفاق افتد همچنانكه سوداويان را كه مطّلع شوند بر بعضى از مغيبات از بهر آنكه شواغل ايشان كم شود و آلات مختلّ گردد. و باشد كه مشغول گردانند كسانى كه كودكان را بسخن در آرند به چيزهائى كه جسم را حيرت دارد و خيال را مدهوش گرداند چنانكه آن قدح كه آب در او ريزند و در او نگاه كنند يا بسطحى از سياهى براق و غيرها. و نفوس ايشان را بعد از حيرت حواسّ و[٦] فرو نشستن تخيّل اطلاع بر صورت عينى [حاصل شود][٧] و مطّلع شوند بر امور درست.

قاعده‌

(٨٨) [و بدان كه نفوس ما][٨] بقوّت‌اند اوّل كه حاصل شوند

[١] خواند: خوانندI

[٢] حس مشرك را: حس مشترك‌I

[٣] و اگر:-I ) فاذا اختل الضبطA (

[٤] مختل شود: مختل شوندI

[٥] و آن باشد: آن باشدI

[٦] حواس و: حواس‌I

[٧] حاصل شود:-I ) فيقع لنفوسهم بعد حيرة الحواس و ركود التخيل صورة غيبية و يتطلعون الاولياء على امور صحيحةA (

[٨] و بدان كه نفوس ما: و تعلم ان نفوسناAI